Migren hastalarında OKT/OKT anjiyografi bulgularının BOS biyobelirteçleri ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK ÖZKAN ERALP
Danışman: Hülya ERTAŞOĞLU TOYDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Migren, ataklarla seyreden bir primer başağrısı bozukluğu olmakla birlikte, bazı olgularda nörovasküler ve bariyer fizyolojisine ilişkin biyolojik değişikliklerle ilişkili olabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, ciddi atipik başağrısı veya MR'da T2 hiperintens odak nedeniyle lomber ponksiyon (LP) yapılmış ve izlemde migren tanısı alan 41 hastada beyin omurilik sıvısı (BOS) biyokimyasal parametreleri ile nöroretinal ve mikrovasküler ölçümler (OKT/OKTA) arasındaki ilişkinin araştırılması ve klinik alt grupların (aura, MR'da T2 hiperintens odak varlığı, sigara kullanımı, ek hastalık) bu biyolojik ölçümlerle olası bağlantılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tek merkezli, retrospektif bir çalışma olarak planlandı. Tanı aşamasında LP ve OKT/OKTA yapılan ve migren tanısı konan 41 hastanın demografik ve klinik özellikleri, MR bulguları, BOS biyokimyasal parametreleri ve OKT/OKTA ölçümleri kaydedildi. BOS parametreleri ile OKT/OKTA ölçümleri arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Alt grup karşılaştırmalarında uygun parametrik veya parametrik olmayan testler kullanıldı ve p<0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 41 hasta dahil edildi. OKT ölçümlerinde RSTL kalınlıkları ile BOS protein düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptandı (ortalama RSTL–BOS protein r=0,429; p=0,005; inferior RSTL–BOS protein r=0,473; p=0,002; superior RSTL–BOS protein r=0,335; p=0,033). Ayrıca inferior RSTL ile BOS albümin arasında zayıf düzeyde pozitif korelasyon bulundu (r=0,313; p=0,047). OKTA ölçümlerinde inferior hemidensite ile BOS albümin arasında zayıf pozitif ilişki izlendi (r=0,309; p=0,050). Aura alt grup analizinde auralı hastalarda ağrı şiddeti daha yüksek saptandı (VAS 9,5±0,85 vs 8,3±1,52; p=0,010) ve MR'da T2 hiperintens odak varlığı auralı grupta daha sık bulundu (p=0,040). Sonuç: Seçilmiş bir migren popülasyonunda BOS biyokimyası ile OKT/OKTA ölçümlerinin birlikte değerlendirilmesi, özellikle BOS protein düzeyi ile RSTL kalınlıkları arasındaki pozitif ilişki üzerinden, migrenin bazı olgularda kan–BOS bariyeri/taşınım dinamikleri ve nöroretinal-mikrovasküler ölçümlerle ilişkili olabilecek biyolojik bir zemine işaret edebileceğini düşündürmektedir. Anahtar sözcükler: Migren, Beyin Omurilik Sıvısı, Optik Koherens Tomografi, Optik Koherens Tomografi Anjiyografi, Retina Sinir Lifi Tabakası, Aura, Beyaz Cevher Hiperintensitesi.