Ankara'daki aile hekimlerinin meslek hastalıklarına yaklaşımları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET SAİD GÖK
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Meslek hastalıkları konusunda dünyada ve ülkemizde giderek artan ciddi sorunlara rağmen Türkiye'de meslek hastalıkları bildirimleri ve ilgili kurumlara sevkleri beklenen sayıların çok altındadır. Bu konuda sorumlulukları olan tüm paydaşlarla birlikte özellikle hekimlere bir dizi sorumluluklar düşmektedir. Yaptığımız bu çalışma ile sağlık sisteminde önemli bir yere sahip olan birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan aile hekimlerinin Başkent Ankara'da meslek hastalıklarına yönelik farkındalıklarının ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ankara'da bulunan Aile Sağlık Merkezleri, Üniversiteler, Eğitim ve Araştırma Hastaneleri'nde çalışan tüm aile hekimlerine yüz yüze anket uygulama yöntemi ile ulaşılamayanlara ise kendi şahsi e-mail adreslerine oluşturulan link adresi üzerinden gönderilerek çalışmaya özgün yapılandırılmış ve araştırmacılar tarafından hazırlanan 17 soruluk bir anket KASIM 2018 ŞUBAT 2019 tarihleri arasında gerekli izinler alındıktan sonra uygulanmıştır. Çalışmada tüm evrene (n: 2069) ulaşılması hedeflenmiş ve herhangi bir örneklem alınmayarak çalışmaya katılmaya gönüllü olan tüm aile hekimleri dahil edilmiştir. Anket sorularında aile hekimlerinin meslek hastalıkları konusunda bilgi, tutum, davranış, yeterlilikleri ve yaklaşımları sorgulanmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 324 aile hekimi katılmıştır. Meslek hastalıkları konusunda eğitim almış hekimlerin arasında sadece %22,9'u aldığı eğitimi yeterli bulduğunu ifade etmiştir. Aile hekimlerinden %34'ü tüm meslek hayatında en az bir kez meslek hastalığı ön tanısı koyduğunu belirtirken, hekimlerin sadece %18,5'i meslek hayatında ön tanı sonrası sevk/bildirim yaptığını belirtmiştir. Hekimler meslek hastalıklarının neden az bildirildiği konusunda en sık neden olarak "mesleki anamnezin alınmaması" ikinci sırada ise "meslek hastalıklarını tanımlamada zorluk" olarak tanımlamıştır. Aile hekimleri meslek hastalıklarıyla ilgili olarak günlük pratik yaklaşımlarında en sık mesleki solunum sistemi hastalıkları ile karşılaşmakta olduklarını bildirmişlerdir. Aile hekimlerinin %39,8'i hastaların mesleklerini anamnezde yeteri kadar sorgulamadığını ve %47,9'u ayrıntılı mesleki anamnez konusunda yeteri kadar detaylı sorgulama yapmadığını ifade etmiştir. Aile hekimlerinin sadece %28,4'ü hastasının önceki işlerini sorguladığını belirtmişlerdir. Aile hekimleri meslek hastalıkları konusunda kendilerini yeterli hissetmemekte ve aldıkları eğitimi yeterli bulmamaktadır. Sonuç: Poliklinik şartlarında aile hekimlerinin mesleki anamnez ve hastaları nereye yönlendireceği konusunda eksiklikleri olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla bu konu hakkında aile hekimlerinin farkındalıklarını ve bilgi seviyelerini yükseltmeyi amaçlayan yeni çalışmalara ve eğitimlere ihtiyaç duyulmaktadır. Böylelikle meslek hastalıkları konusunda ilk temas noktası olan aile hekimlerinin bilinçlendirilmesi dünyadaki istenilen seviyeye ulusal ve uluslararası boyutta ulaşılmasında önemli bir katkı sunacaktır. Anahtar Kelimeler: Meslek Hastalıkları, Aile Hekimi, Koruyucu Hekimlik, Birinci Basamak Sağlık Hizmeti