Akut üst gastrointestinal sistem kanamalarinda nötrofil lenfosit oraninin prognostik öneminin retrospektif araştirilmasi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL İBRAHİM ONMAZ
Danışman: Mehmet KÜÇÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları önemli bir morbidite, mortalite ve hastanede yatış sebebidir. Acil servise başvuran GİS kanamalı hastalarda mortaliteyi, yeniden kanamayı ve yüksek riskli hastaların erken dönemde ayırımı için çok çeşitli skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Dolaşımdaki lökositlerin strese karşı verdikleri yanıt nötrofillerde artış ve lenfositlerde düşüşe neden olduğundan bu iki grubun birbirine oranı birçok inflamatuar hastalıkta kullanılmaktadır. Literatürde üst GİS kanamalarında nötrofil lenfosit oranı (NLO) ile ilgili çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada NLO'nın düşük ve yüksek riskli hastaların erken dönemde ayrımında kullanılıp kullanılamayacağını, kanama etyoloji ve kullanılan diğer klinik ve laboratuvar parametreleri ile olan ilişkisini incelendi. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Eylül 2016 ve Ekim 2017 tarihleri arasında acil servisten iç hastalıkları servisine yatırılan varis dışı üst GİS kanamalı 309 hasta ve yaş ve cinsiyetle uyumlu 134 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu alındı. Hastane otomasyon sisteminden hastaların dosyaları geriye dönük olarak tarandı. Hastaların ilk başvuru anındaki hemogramlarından NLO değerleri hesaplandı. NLO değerleri ile kanama etyolojisi, Forrest sınıflaması, Rockall skorları, hastane içi mortalite, yeniden kanama ve diğer laboratuvar parametleri arasındaki ilişki araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 309 üst GİS kanamalı hasta ve 134 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu alındı. 309 hastanın 95'i (%30.7) kadın, 214'ü (%69.3) erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 60.2 ± 19.2 ile kontrol grubunun yaş ortalaması 59.1 ± 17.2 idi. Her iki grup arasında yaş ve cinsiyet bakımından anlamlı farklılık bulunmadı (p>0.05). Akut üst GİS kanamalı hastaların NLO ortalaması 6 ± 6.9 iken, kontrol grubunda 1.9 ± 0.6 olarak saptandı. Üst GİS kanamalı grubun NLO ortalaması kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.01). Üst GİS kanamalı hastaların NLO değeri ile yaşları, yatış süreleri, transfüzyon sayıları ve eşlik eden hastalık sayıları arasında da pozitif yönde anlamlı ilişki bulundu (p<0.01). Ülser kanamalı hastalardan Forrest 1(a+b) ve Forrest 2(a+b+c) grubu olanların NLO ortalamaları, Forrest 3 grubu hastaların NLO ortalamasından anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.01). Hastaların Rockall risk skoru arttıkça NLO ortalamalarının da arttığı izlendi ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p<0.01). Mortalite gözlenen üst GİS kanamalı hastaların NLO ortalamaları, serviste takip edilen hastaların NLO ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek idi (p<0.05). Mortalite gözlenen ve gözlenmeyen hastalarda NLO için yapılan ROC analizine göre, NLO'nun kesme değeri 9.6, bu değere ait duyarlılık %85, özgüllük % 83, pozitif olabilirlik oranı 5, negatif olabilirlik oranı 0.18 olarak saptandı. Yeniden kanaması olan ve olmayan hastalarda NLO için yapılan ROC eğrisi analizine göre, NLO'nın kesme değeri 5.9, bu değere ait duyarlılık %25, özgüllük %36 olarak saptandı. Sonuç: Bu çalışmada üst GİS kanamalı hastaların NLO ortalamalarının, kontrol grubu bireylerin NLO ortalamalarından anlamlı olarak yüksek olduğu gösterildi. NLO üst GİS kanamalı hastalarda kanama şiddetini belirlemede Rockall risk skorlaması ve Forrest sınıflamasını destekleyici bir parametre olarak kullanılabilir. Ayrıca hastane içi mortaliteyi öngörmede faydalı bir parametre olarak kullanılabileceği gösterildi. NLO'nın yeniden kanamayı öngörüsü zayıf olarak saptandı. Anahtar kelimeler: NLO, mortalite, üst GİS kanama