Üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastalarda Nesfatin-1 düzeyi ile şok indeksi ve beden kitle indeksi arasındaki ilişkinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ATAKAN AYDOĞAN

Danışman: Halil KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı acil servise başvuran üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamalı hastalarda Nesfatin – 1 düzeyi ile şok indeksi (Şİ) ve vücut kitle indeksi (VKİ) arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda tek merkezli olarak Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine 01.01.2024 ve 01.01.2025 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü 102 üst GİS kanama vakası incelendi. Prospektif olarak yürütülen çalışmamızda hastalara ait yaş, cinsiyet, boy, ağırlık, ek hastalık, sistolik kan basıncı, kalp atım hızı ve endoskopi bulguları olgu rapor formuna not edildi. Hastaların VKİ (Vücut Kitle İndeksi) ve Şİ (Şok İndeksi) hesaplandı. Sonrasında elde edilen Nesfatin-1 düzeyleri not edildi. Hastaların ilk 24 saat ve ilk 28 günlük mortaliteleri tespit edilerek kayıt edildi. Nesfatin-1 düzeyleri ile VKİ ve Şİ arasındaki korelasyon Sperman Korelasyon analizi ile değerlendirildi. Diğer değişkenlerin ilk 24 saat ve ilk 28 günlük mortalite ile olan ilişkisi Fisher's exact testi ile değerlendirildi. Nesfatin-1 düzeyinin diğer değişkenler ve mortalite ile olan korelasyonu Mann-Whitney U testi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda üst GİS kanama hastalarının Nesfatin-1 (872,0 ng/mL) değerleri ile VKİ (25,50) arasında pozitif bir korelasyon olduğu saptadık (p=0,009, r= 0,259). Yine hastaların Nesfatin-1 değerleri ile Şİ (0,83) arasında negatif bir korelasyon olduğunu saptadık (p<0,001, r= -0,264), (p=0.005, r= -0,243). GİS kanamalı hastaların serum Nesfatin-1 konsantrasyonlarının ise sağlıklı gruba (454,1 ng/mL) göre daha yüksek olduğunu gözlemledik (p<0,001). Sonuç: Üst GİS kanamalı hastalarda Nesfatin-1 proteini ile VKİ arasında pozitif yönde bir korelasyon olduğunu saptadık. Yine Nesfatin-1 proteini ile Şİ arasında negatif bir korelasyon olduğunu saptadık. Daha çok hasta grubu ile çok merkezli yapılan çalışmalar ile Nesfatin-1 proteininin santral ve periferik dokulardaki etkileri ilerleyen zamanlarda aydınlatılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Üst gastrointestinal sistem kanaması, Nesfatin-1, Şok indeksi, Vücut kitle indeksi, Acil servis,