Kronik böbrek hastalığı tanılı hastaların uyku ve iştah durumu ile α-MSH düzeyinin ilişkisi ve sağlıklı yetişkinlerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA KANDEMİR
Danışman: Mahmut GÖK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalarında uyku ve iştah bozuklukları görülmektedir. Alfa-melanosit stimüle edici hormon (α-MSH) uyku ve iştah ile ilişkisi daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Ek olarak α-MSH'nın anti- inflamatuvar etkisi mevcuttur. Çalışmamızın amacı kronik böbrek hastalığı(KBH) olan ve olmayan vakalarda α-MSH düzeylerini ve uyku ve iştah ölçekleriyle ilişkisini kıyaslamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sultan II. Abdulhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi nefroloji ve iç hastalıkları polikliniklerine başvuran hastalar dahil edilmiştir. Hastalarda α-MSH, serum kreatinin ve albümin düzeyleri araştırılmış; Epworth uykululuk ölçeği ve MUST ölçeği sorgulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 56'sı kontrol, 84 renal replasman tedavisi (RRT) gereksinimi olmayan KBH ve 15 hemodiyaliz tedavisi alan toplam 155 kişi dâhil edildi. Hemodiyaliz (HD) tedavisi altında olanların %46.7'si, RRT gereksinimi olmayan KBH tanılı hastaların %33.3'ü ve sağlıklı kontrol grubunun % 19.6'sında Epworth uykululuk testi sonucu uykulu olarak saptandı. KBH tanılı grupta, sağlıklı gruba kıyasla uykululuk istatistiksel olarak daha yüksekti (p=0.004). RRT ihtiyacı olmayan KBH tanılı hastalarda Epworth uykululuk testi sonucunun KBH evresi, kreatinin yüksekliği, eGFR düşüklüğü, ağırlık artışı, vücut kitle indeksi (VKİ) artışı ve serum albümin/kreatinin düşüklüğü ile pozitif korelasyonu olduğu görüldü. Bu faktörler arasında en önemli olanlar VKİ ve serum albümin/kreatinin oranı olarak saptandı. Bütün hastalar ele alındığında; kontrol grubunda α -MSH sonuçlarının diğer gruplardan daha fazla, RRT gerektirmeyen KBH tanılı hastalarda da HD tedavisi alan hastalardan daha yüksek olduğu görüldü. α -MSH değerleri ile kreatinin, eGFR, albümin ve serum albümin/kreatinin oranı arasında anlamlı korelasyonlar saptandı. Serum albümin/kreatinin oranı, α -MSH ile istatistiksel olarak en güçlü korelasyon gösteren faktördü. Epworth uykululuk ölçeği sonuçları ile α-MSH, eGFR, VKİ, albümin ve serum albümin/kreatinin oranı ile anlamlı korelasyonlar saptandı. Bu faktörlerle birlikte yapılan multivariate analizde en anlamlı faktörler VKİ ve serum albümin/kreatinin oranı olarak saptandı. MUST ölçeği açısından gruplar arası fark saptanmadı. Sonuç: Anti-inflamatuar olarak α-MSH türevi ilaçların kullanımının renal hasarı önleyici etkisi olabilir. Ek olarak serum albümin/kreatinin oranı düşük ve VKİ yüksek olan KBH tanılı hastalar uykululuk açısından risk altındadır. Bu grupta uyku bozuklukları açısından özel değerlendirme yapılabilir. Çalışmamızda MUST ölçeği açısından gruplar arası fark saptanmadı. Anahtar Kelimeler: α-MSH, iştah, kronik böbrek hastalığı, uyku.