Hemodiyaliz hastalarında çoklu ilaç kullanımı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEYYİD BİLAL AÇIKGÖZ
Danışman: Erkan ŞENGÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hemodiyaliz (HD) hastalarında yeni gelişen destek tedavilerin artması ve komorbid durumların fazla olması polifarmasi sıklığını arttırmaktadır. Polifarmasinin mortalite ve morbidite gibi bir çok durum üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Özellikle yaşlı popülasyonda polifarmasinin yaşam kalitesi üzerine de olumsuz etkilerinin gösterildiği birçok çalışma mevcuttur. HD hastalarında ise polifarmasinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırıldığı çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle biz çalışmamızda polifarmasinin yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Sakarya ilinde 4 ayrı HD merkezinde HD tedavisi alan hastalardan ulaşılabilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar çalışmaya alındı. Hastaların sosyodemografik ve klinik verileri, ek hastalıkları ve KBH etiyolojileri dosyalarından kaydedildi. Günlük düzenli olarak kullandıkları ilaçlar belirlendi. İlaçlar etken maddelerine göre sınıflandırıldı. Günlük kullanılan ilaç grubu sayısının 5 ya da daha fazla olması polifarmasi olarak kabul edildi. Hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi için SF-36 yaşam kalitesi ölçeği kullanıldı. Elde edilen veriler uygun istatistiki yöntemle değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 80'i (%37,0) kadın, 136'sı (%63,0) erkek olmak üzere 216 HD hastası alındı. Hastaların yaş ortalaması 60,63±14,39 yıldı. Hastalar HD'e giriş sıklığı açısından değerlendirildiğinde hastaların 1'i haftada bir, 26'sı haftada iki, 189'u haftada üç kez HD girmekteydi.Hastaların günlük düzenli olarak kullanmakta oldukları ortalama ilaç grubu sayısı 6,56±2,67 adetti. Polifarmasi saptanan hasta sayısı 167'ydi (%77). Polifarmasi izlenen grubun SF-36 yaşam kalitesi ölçeği alt boyutlarının puanı polifarmasi izlenmeyen gruptan anlamlı olarak daha düşüktü. İlaç grubu sayısı ile SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları arasında da negatif korelasyon saptandı. Sonuç: Sonuç olarak polifarmasi hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkileri bulunan bir risk faktörüdür. Hastaların takiplerinde polifarmasi açısından da değerlendirilmesi ve gereksiz ilaç kullanımından kaçınılması gerekmektedir.