Aile sağlığı merkezine başvuran hipertansiyon ve diyabet hastalarında stigma ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURGÜL AKTAN BEKTAŞ

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; Hipertansiyon (HT) ve Diyabetes Mellitus (DM) hastalarının kronik hastalıklarına bağlı damgalanma düzeyi, depresyon durumu, algıladıkları sosyal desteğin saptanması ve hastalık regülasyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışma tek merkezli, tanımlayıcı bir araştırma olup, İstanbul Gaziosmanpaşa Rahime Başaran Aile Sağlığı Merkezi'ne 13 Eylül - 13 Aralık 2020 tarihleri arasında başvuran 18-80 yaş arası, 6 aydan uzun süreli ve tek başına DM'i yada HT'u olan, eşit sayıda 100 gönüllü ile gerçekleştirildi. Hastaların sosyo-demografik özellikleri, hastalık süresi, HbA1c düzeyi, sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri bakıldı. Kronik Hastalıklarda Beklenen Stigma Ölçeği (CIASS) ile damgalanma düzeyi, Hasta Sağlık Anketi-9 Ölçeği (PHQ-9) ile psikolojik sağlık durumu ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) ile algılanan sosyal destek durumu yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Verilerin analizinde SPSS programı kullanıldı. İstatiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Depresif DM hastaları olmayanlara göre daha yüksek stigma düzeyine sahipken (p=0,021), depresif HT hastaları olmayanlara benzer stigma düzeyine sahipti (p=0,261). Ancak doğrusal regresyon analizinde hem HT hastalarında (F = 4,073, p =0,012, R² = 0,21) hem de DM hastalarında (F = 3,154, p =0,012, R² = 0,30) kronik hastalıklarda beklenen stigma puanı artışına depresyon puan artışının etkili olduğu gösterildi. Sonuç: Çalışmamızda DM hastalarında stigma düzeyi HT hastalarından daha yüksek, tedavi regülasyon oranı ise daha düşük bulunmuştur. DM hastalarında kronik hastalık beklenen stigma düzeyinde sosyal desteğin belirleyici olmayıp, psikolojik sağlık durumunun bağımsız belirleyici olması ve sağlık çalışanları tarafından oluşturulan stigmanın regüle olmayan DM hastalarında regüle hastalara göre yüksek saptanması, DM regülasyonunda hasta psikolojisi ve sağlık çalışanını rolüne dikkat çekmiştir. Anahtar Sözcükler: Hipertansiyon, Diyabetes mellitus, Stigma, Sosyal Destek