IFCC Kalite İndikatör Modeli'nin İstanbul SUAM biyokimya laboratuvarında lokal harmonizasyon uygulaması: Preanalitik, analitik ve postanalitik süreç


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLMİ FURKAN ARSLAN

Danışman: Berrin BERÇİK İNAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Tıbbi laboratuvarların kalite yönetiminde; toplam test sürecinin tüm basamaklarında meydana gelen hataların tespit edilip ölçülmesi ve etkili düzeltici/önleyici faaliyetlerin uygulanması oldukça önemlidir. Biz laboratuvarımızın IFCC Kalite İndikatör Modeli' nde tanımlanan kriterlerin hangilerine, ne ölçüde uyum sağladığını ve labortuvarımızın performansının yıllar içindeki değişimini incelemek amacıyla lokal harmonizasyon çalışması yaptık. Gereç ve Yöntemler: Laboratuvarımızın 2016-2020 yılları arasındaki kalite indikatör verileri otomasyon sistemleri kullanılarak retrospektif olarak elde edildi. Kalite İndikatör Modeli' nde tanımlanan toplam 27 Kalite İndikatöründen 26 tanesi Anahtar Süreç Kalite İndikatörü iken 1 tanesi Sonuç Ölçümü Kalite İndikatörüdür. Anahtar Süreç Kalite İndikatörlerinden 14 tanesi preanalitik, 4 tanesi analitik, 8 tanesi de postanalitik evreye aittir ve bunların sadece 2 tanesinin öncelik skoru 2 iken, diğerlerinin öncelik skoru 1' dir. Elde edilen verilerin 90. persentil değerleri ve sigma değerleri Microsoft Excel programında gerekli formüllerle hesaplanmıştır. Bulgular: Laboratuvarımızın verileriyle elde edilen sonuçlar, IFCC Kalite İndikatör Modeli Projesine katılım gösteren laboratuvarların verilerinden elde edilen kalite spesifikasyonları ile karşılaştırıldı. Beş yıllık ortalama sonuçlara bakıldığında preanalitik kalite indikatörlerinden Pre-OffTDE, Pre-NotRec, Pre-OffQue ''optimum performans'', Pre MisS, Pre-WroTy, Pre-WroCo, Pre-SaAnt, Pre-HemR, Pre-HemV ''kabul edilir performans'', Pre-InsV, Pre-DamS, Pre-ExcTime-1, Pre-ExcTime-2, Pre-Clot, Pre-InTime ''minimum performans'' gösterirken analitik kalite indikatörlerinden Intra-IQC ve Intra-EQA ''optimum performans'', Intra-UnIQC ve Intra-Unac ''kabul edilir performans'' gösterdi, postanalitik kalite indikatörlerinden Post-WBCTAT, Post-InsCR, Post-OffCR ''optimum performans'', Post-OutTime-2, Post-OutTime-4, Post-PotTAT ''kabul edilir performans'', Post-OutTime-1, Post-OutTime-3, Post-INRTAT, Post-TnTAT ''minimum performans'' gösterdi. Post-TATPotH ve Out-Inj kalite indikatörleri için kalite spesifikasyonu olmadığı için laboratuvarımızın performansı değerlendirilemedi. Sonuçlar: Laboratuvarımız analitik evrede preanalitik ve postanalitik evreye kıyasla daha iyi performans göstermiştir. Preanalitik evredeki işlemlerde ilgili personellere daha sık hizmet içi eğitimler verilerek performans iyileştirilebilir. Postanalitik evrede hasta sonuç verme sürelerimizi kısaltmak için test rehberinde ''STAT öncelik'' testlerin tanımlanması ve bu numunelere öncelik verilmesinin faydalı olacağını düşünmekteyiz. Veri toplamayı ve programa devamlılığı kolaylaştırmak için Kalite İndikatör Modeli ile uyumlu LBYS' ler kullanılabilir. Bu tür programlara katılımı artırmak için ulusal ve uluslararası düzeyde teşvikler yapılarak daha güçlü, objektif sonuçlar elde edilebilir. Kalite İndikatör Modeli proaktif bir süreci temsil ettiği için yeni tavsiyelere açık olmalı ve kendisini sürekli güncellemelidir.