Anneden algılanan narsisistik özellikler, çocukluk çağı travmatik yaşantıları, benlik parçalanması ve kişilik bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURÇİN ÇELİK
Danışman: Yıldız BİLGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı; anneden algılanan narsisistik özellikler, çocukluk çağı travmatik yaşantıları, benlik/kendilik parçalanması ve DSM-5'te yer alan kişilik bozuklukları arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve anneden algılanan narsisistik özellikler, çocukluk çağı travmatik yaşantıları ve benlik/kendilik parçalanmasının birlikte DSM-5'te yer alan kişilik bozukluklarını yordama düzeyinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya toplum örnekleminden 288'i (%49,7) kadın ve 291'i (%50,3) erkek olmak üzere 579 katılımcı dâhil edilmiştir. Verilerin analizinde ölçeklerin kontrol maddelerine yanlış cevap veren katılımcıların yanıtları çıkarılarak 560 kişinin yanıtlarından oluşan veri seti kullanılmıştır. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ve Spearman Sıralama Korelasyon Analizi yöntemleri ile; yordayıcı etkilerin tespiti ise çoklu doğrusal regresyon analizi yöntemi ile hesaplanmıştır. Çalışmanın sürekli değişkenlerinin katılımcıların ve ebeveynlerinin sosyodemografik özellikleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amacıyla bağımsız gruplar t-testi veya Mann Whitney U Testi ile tek yönlü varyans analizi veya Kruskal-Wallis Testi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda değişkenler arasında çeşitli yönde ve güçte anlamlı korelasyon katsayıları saptanmıştır. Ayrıca anneden algılanan narsisistik özellikler, çocukluk çağı travmatik yaşantıları, benlik/kendilik parçalanmasının kişilik bozukluklarını farklı kombinasyonlarda anlamlı derecede yordadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışma sonuçları benlik/kendilik parçalanması, anneden algılanan narsisistik özellikler ve çocukluk çağı travmalarının kişilik bozukluklarını yordadığını göstermektedir. Parçalanmış kendilik alt boyutlarının kişilik bozukluklarını farklı kombinasyonlarda güçlü şekilde yordadığı dikkat çekmektedir. Bu çalışma Türkçe alanyazında parçalanmış kendiliğin nicel olarak değerlendirilmesi, kişilik bozuklukları ile ilişkilendirilmesi ve kişilik bozukluklarının etiyolojisinin anlaşılmasına yönelik farklı değişkenlerin ele alınması açısından önem taşımaktadır.