Aşı tereddüdünün aşı yaptırma davranışı üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VOLKAN BAYRAKTAR
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aşı tereddüdü düzeyi ile aşılanma oranı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak çalışmanın ana amacı olup, sosyodemografik özelliklerin aşı tereddüdü düzeyine etkisini değerlendirmek ve aşı tereddüdünün spesifik olarak aşı çeşitleri arasındaki uygulanma düzeyine etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırmamızda; İstanbul Esenler Atışalanı Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı olan, 01.10.2021-01.10.2022 tarihleri arasında doğmuş çocuğu bulunan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 200 ebeveyne, araştırmanın amacı ve içeriği hakkında bilgilendirme yapıldıktan sonra, tarafımızca benzer çalışmalar taranarak oluşturulan sosyodemografik bilgi formu ile birlikte, 10 maddeden oluşan Aşı Tereddüdü 5'li Likert Ölçeği anket soruları tek seferde uygulanmıştır. Ailelerle yapılan görüşmeler 2025 yılı Ocak ve Şubat aylarında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2022 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: 200 katılımcı ile yapılan araştırmada, Aşı Tereddüdü Ölçeği için ortalama 36,39 (standart sapma 6,12) olup, medyan değeri 38'dir. Puanlar 16 ile 49 arasında değişmektedir. Güven Eksikliği Ölçeği için ortalama 30,61 (standart sapma 5,07) olup, medyan değeri 31'dir. Riskler ölçeği için ise ortalama 5,79 (standart sapma 1,56) olup, medyan değeri 6'dır. Puanlar 2 ile 10 arasında değişmektedir. 188 katılımcının çocuğu aşılanırken, 12 katılımcı aşıyı reddetmiştir. Genel aşılama oranı %94,0 ve ret oranı %6,0 olarak tespit edilmiştir. Aşıları tam olan çocukların ailelerinin aşı tereddüdü, güven eksikliği ve risk algısı puanlarının, aşıları eksik olan çocukların ailelerine göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmektedir (p 0,05). Çocuk sayısı değişkenine göre ise; aşı tereddüdü (p=0,007), güven eksikliği (p=0,004) ve riskler (p=0,019) ölçeklerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç: Aşı tereddüdünün artması, aşı reddi sayılarını yükseltmekte, aşı yaptırma oranlarında düşüşe neden olmaktadır. Aşı tereddüdünü azaltmaya yönelik stratejiler ve yeni politikalar üzerinde çalışılmalıdır. Anahtar Kelimeler:Aşı karşıtlığı, aşı tereddüdü, bağışıklama