Yeni kolorektal kanser tanısı alan hastaların fiziksel aktivite ve antibiyotik kullanım durumunun kontrol grubu ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH ALTINTAŞ
Danışman: Selma PEKGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kolorektal kanser tanısı almış bireylerin fiziksel aktivitelerinin ve antibiyotik kullanım durumlarının kontrol grubundaki bireyler ile karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve yöntem: Çalışma, Eylül 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Onkoloji Polikliniğine başvuran, yeni tanı konulmuş kolorektal kanserli hastalar (n=105) ve vaka grubunu oluşturan bireylere yaş ve cinsiyet açısından benzer olan ve Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran kontrol grubu (n=214) olmak üzere toplam 319 katılımcı ile tamamlandı. Tüm katılımcılara sosyodemografik özellikler ve antibiyotik kullanımını içeren 12 soruluk anket formu, 9 maddeden oluşan Fiziksel Aktivite Ölçeği-2 ve 19 sorudan oluşan Antibiyotik Kullanım Ölçeği uygulandı. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 versiyonu kullanılarak yapıldı. Bulgular: Kolorektal kanser hastalarının yaş ortalaması (min-max) 62,2 (29-87) yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması (min-max) 61,6 yıl (29-88) saptandı. Kolorektal kanser hastalarının fiziksel aktivite puan ortancası 2667 (2297-3202), kontrol grubunun puan ortancası 2616 (2283-3156) tespit edildi (p>0,05). Kolorektal kanser tanılı hastaların antibiyotik kullanım durumu öznel norm alt boyutu puanının (p<0,001) ve niyet alt boyutunun (p<0,021) düşük olduğu görüldü. Kadınların antibiyotik kullanım durumu toplam puanı (p<0,004), tutum alt boyut puanı (p<0,023), öznel norm alt boyut puanı (p<0,014), niyet alt boyut puanı (p<0,004) yüksek ve fiziksek aktivite düzeyi düşük (p<0,043) bulundu. Hastaların il merkezinde yaşama oranı (p<0,043) daha yüksek, gelir düzeyi (p<0,001) ve düzenli ilaç kullanımı (p<0,032) daha düşük tespit edildi. Fiziksel aktivite puanı eğitim düzeyi yüksek bireylerde yüksek (p<0,019), düzenli ilaç kullananlarda düşük bulundu (p<0,008). Antibiyotik kullanım sıklığına göre antibiyotik kullanım durumu toplam puanı (p<0,001), tutum alt boyut puanı (p<0,001), öznel norm alt boyut puanı (p<0,001) ve niyet alt boyut puanı (p<0,001) yüksek bulundu. Yaş ile fiziksel aktivite düzeyi arasında negatif yönlü ilişki tespit edildi (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda kolorektal kanser tanılı hastaların antibiyotik kullanım tutum ve davranış eğilimi düşük olduğu tespit edildi. Antibiyotik kullanım sıklığı ve fiziksel aktivite düzeyinin kolorektal kanser insidansı ile ilişki saptanmadı. Erkeklerde, il merkezinde yaşayanlarda, eğitim düzeyi düşük ve gelir düzeyi düşük bireylerde kolorektal kanser daha yüksek bulundu. Kadınlarda antibiyotik kullanımına eğilim daha yüksek bulundu. Düzenli ilaç kullananlarda kolorektal kanser insidansı ve fiziksel aktivite düzeyi daha düşük saptandı. Fiziksel aktivite eğitim düzeyi yüksek bireylerde ve erkek bireylerde daha yüksek tespit edildi. Anahtar kelimeler: Kolorektal kanser, Fiziksel aktivite, Antibiyotik kullanımı