Klebsiella pneumoniae izolatlarının kolistin duyarlılığının belirlenmesinde referans yöntem olan sıvı mikrodilüsyon ile karşılaştırılarak sıvı disk elüsyon, hızlı polimiksin np ve kolistin agar spot tarama testlerinin performans özelliklerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KARATAŞ
Danışman: Ayşe Esra KARAKOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gram negatif bakteriler toplum ve hastane kaynaklı enfeksiyonların önemli etkenleridir. Antibiyotiklerin akılcı kullanımındaki uygunsuzluklar ve enfeksiyon kontrol, önleme uygulamalarının yetersiz olması bakteriler arasında antimikrobiyal direncin gelişmesine ve hızla yayılmasına neden olmaktadır. Yüksek mortalite ve morbidite ile seyreden çoklu ilaç dirençli gram negatif bakteri enfeksiyonlarının artması ile bu enfeksiyonların tedavisi zorlaştırmıştır. Ciddi yan etkileri nedeniyle kullanımı terk edilen, eski bir antibiyotik olan kolistinin klinik kullanımı son yıllarda giderek artmaktadır. Kolistin duyarlılığının hızlı ve doğru bir şekilde belirlenmesi önemlidir. Araştırmamızda; Klebsiella pneumoniae izolatlarının kolistin duyarlılığının belirlenmesinde altın standart yöntem olan sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile alternatif testler karşılaştırılarak performanslarının değerlendirilmesi ve rutin mikrobiyoloji laboratuvarlarında kullanılmak üzere kolay uygulanabilen, hızlı ve doğru sonuç elde edilebilen yöntemlerin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, Mayıs 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında, S.B.Ü. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na kabul edilen klinik örneklerden elde edilen 200 Klebsiella pneumoniae izolatı dahil edildi. Saf kültürleri elde edilen izolatların; sıvı mikrodilüsyon yöntemi (SMD), kolistin sıvı disk elüsyon (KSDE), hızlı polimiksin NP (HPNP) ve kolistin agar spot tarama testleri kullanılarak kolistin duyarlılıkları belirlendi. Sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile karşılaştırılarak alternatif testlerin performansları değerlendirildi. Bulgular: Kolistin agar spot tarama testi SMD yöntemi ile karşılaştırıldığında duyarlılık %99,1 ve özgüllük %98,71 olarak belirlendi. Kolistin agar spot tarama testinin kategorik uyum (KU), çok büyük hata (ÇBH) ve büyük hata (BH) oranları sırasıyla %99, %0,81 ve %1,28 olarak değerlendirildi. HPNP testinin KU, ÇBH, BH oranları sırasıyla %95,5, %0, %11,53 olarak hesaplandı. KSDE testinin temel uyum, KU, ÇBH ve BH oranları sırasıyla %95,5, %95, %8,19 ve %0 olarak belirlendi. Sonuç: Kolistin agar spot tarama, HPNP ve KSDE testlerinin maliyetleri düşük, hazırlanması, çalışılması ve değerlendirilmesi kolay bulundu. Özellikle HPNP testinin dört saatte sonuç vermesinin yöntemin avantajı olduğu değerlendirildi; ancak BH oranları kabul sınırlarının üzerinde bulundu. Örnek akışı yoğun olan laboratuvarlarda kolistin duyarlılığını belirlemek amacıyla çok sayıda örneğin tek plakta çalışılmasına olanak veren kolistin agar spot tarama testi kullanımının önerilebileceği; daha küçük ölçekli laboratuvarlarda ise uluslararası standartların önerdiği kolistin sıvı disk elüsyon testinin kullanımının değerlendirilebileceği düşünüldü. Ancak çalışmamızdaki yüksek ÇBH oranları nedeniyle sıvı disk elüsyon yöntemini kullanmadan önce farklı duyarlılık ve direnç düzeylerine sahip izolatları kullanarak yöntem verifikasyon çalışması yapılmasının kritik olduğu sonucuna ulaşıldı. Anahtar kelimeler: Klebsiella pneumoniae, kolistin sıvı disk elüsyon, hızlı polimiksin NP, kolistin agar spot tarama