Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda semptom şiddeti, aleksitimi ve mizaç-karakter özelliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇINAR METE
Danışman: Özcan UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanılı hastalarda mizaç-karakter özelliklerinin ve duyguları tarif edecek kelime bulamamak anlamına gelen aleksitimi düzeylerinin semptom şiddetine etkileri ve aralarındaki ilişkinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Gereç Yöntem: Çalışmaya Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde ayaktan ya da yatarak tedavi gören ve klinisyenler tarafından OKB ön tanısıyla araştırmacıya yönlendirilen hastalar dahil edilmiştir. DSM-5 tanı kriterlerine göre OKB tanısını karşılayan ve çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun n=40 hasta ve n=40 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Obsesif-kompulsif bozukluk tanısı DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşmenin Klinisyen Versiyonu (SCID-5/CV) ile doğrulanmıştır. Obsesif-kompulsif bozukluk obsesyon, kompulsiyon ve toplam puanları Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (YBOKÖ) ile değerlendirilmiştir. Aleksitimi için Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) ve mizaç karakter özellikleri için Mizaç- Karakter Envanteri (MKE) uygulanmıştır. Bulgular: Obsesif-kompulsif bozukluk ve kontrol grubu arasında Mizaç-Karakter Envanteri (MKE) skorları karşılaştırıldığında, OKB grubu Yenilik Arayışı (YA) 1, Kendini Yönetme (KY) Toplam, Kendini Yönetme 1 (KY1), Kendini Yönetme 2 (KY2), Kendini Yönetme 3 (KY3), Kendini Yönetme 5 (KY5), İşbirliği Yapma 1 (İY1) alt ölçeklerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde düşük puan almıştır. Zarardan Kaçınma (ZK) Toplam ve tüm alt ölçeklerinden, Ödül Bağımlılığı (ÖB)1, İşbirliği Yapma 4 (İY4), Kendini Aşma (KA) Toplam, Kendini Aşma 1 (KA1) ve Kendini Aşma 3 (KA3) alt ölçeklerinde ise OKB grubunun yüksek puan aldıkları belirlenmiştir. Obsesif-kompulsif bozukluk grubunun; Aleksitimi (TAÖ-20) toplam puanı, "duyguları ifade etmede güçlük" ve "duyguları tanımada güçlük" alt ölçek puanlarının kontrol grubundan anlamlı ölçüde yüksek olduğu belirlendi. Kontrol grubundaki bireylerde TAÖ-20 toplam puanı ile Yenilik Arayışı 1 (YA1), Kendini Yönetme 1 (KY1), İşbirliği Yapma 3 (İY3) arasında negatif korelasyon, Ödül Bağımlılığı 4 (ÖB4) arasında pozitif korelasyon saptandı, OKB grubundaki bireylerde TAÖ-20 toplam puanları ile Ödül Bağımlılığı 3 (ÖB3), Sebat Etme , Kendini Yönetme (KY) Toplam, Kendini Yönetme 1 (KY1), Kendini Yönetme 3 (KY3) arasında negatif korelasyon, Zarardan Kaçınma 4 (ZK4) ile pozitif yönlü korelasyon saptandı. Obsesif-kompulsif bozukluk grubunda belirti şiddeti (YBOKÖ) ölçek puanları ile TAÖ-20 skorları karşılaştırıldığında YBOKÖ toplam puanı ve YBOKÖ-Kompulsiyon alt puanı ile TAÖ- 20 "duyguları ifade etmede güçlük" arasında pozitif yönlü korelasyon saptandı. Sonuç: Obsesif Kompulsif Bozukluk tanılı hastalarda kontrol grubuna göre aleksitimi ve mizaç karakter özellikleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Mizaç karakter özelliklerinin belirli alt alanlarının ve OKB semptom şiddetinin aleksitimi düzeyi ile ilişkili olduğu gösterildi.