Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin proton pompa inhibitörleri hakkında bilgi, farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM CAN
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Proton pompa inhibitörleri mide asit salgısını en güçlü şekilde bloke eden benzimidazol türevi olan, dünyada en sık kullanılan ilaç gruplarından birisidir. Asit ilişkili hastalıkların tedavisinde güvenilir ve etkin olan proton pompa inhibitörlerinin yüksek oranda gereksiz ve uzun süre kullanımı yaygın olup clostridiumdifficile enfeksiyonu, pnömoni, kemik kırıkları, B12 eksikliği, anemi, böbrek yetmezliği gibi komplikasyonlara yol açabilmektedir. Ayrıca proton pompa inhibitörlerinin aşırı kullanımı sağlık sistemine ekonomik yük getirmektedir. Bu çalışmada Aile Hekimliği Uzmanlık Öğrencilerinin proton pompa inhibitörü hakkında bilgi, farkındalık ve tutumları ile ilişkili özelliklerini araştırmak amaçlanmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışma kesitsel, tanımlayıcı ve analitik niteliktedir.Örneklemimizde İstanbul'daki 4 ayrı hastanede çalışıyor olan,142 aile hekimliği asistanına çalışmayı kabul ettiklerine dair bilgi onam formu alındıktan sonra 33 sorudan oluşan, araştırmacılar tarafından oluşturulmuşonline anket yöntemi uygulanarak toplandı. Kategorik değişkenlere ilişkin verilerin analizinde"ki-kare testi'', sayı ve yüzde değerleri kullanıldı. Mevcut verilerin analizleri SPSS istatistik programı ile yapıldı.Tüm istatistiksel testlerde önemlilik düzeyi p< 0.05 olarak kabul edildi. BULGULAR Araştırmaya katılan aile hekimliği hekimlerinin sadece %10'u nadiren PPİ reçeteleğini belirtmiştir. Hekimler %87 ile GÖRH endikasyonunda en fazla PPİ reçetelelediklerini bildirmiştir.Hekimler arasında en çok tercih edilen etken maddeler %83 ile pantaprazol iken ikinci sırada %53 ile lansaprazol olmuştur.Omeprazol de %10 ile en düşük orandadır. Çalışmamızda hekimlerin yarısından fazlası, başta vitamin B12 ve demir emiliminde azalma olmak üzere yan etkiler için hastaya eğitim verdiklerini belirtmiştir. PPİ'lerinin en ideal olarak kahvaltıdan 30-60 dakika önce alınması ilgili soruyu ise hekimlerin tamama yakınıdoğru yanıtlamıştır. Ayrıca yaşam tarzı değişiklikleri konusundahekimlerin % 93'ü hastalara çeşitli önerilerde bulunmuştur.İlaç-ilaç etkileşimleri ve dikkatli kullanım ile ilgili soruları hekimlerin yaklaşık üçte ikisi doğru yanıtlamıştır.Gebelikte PPİ kullanımıile ilgili soru ise en yüksekoranda, hekimlerin yarıya yakının hatalı yanıtladıkları soru olmuştur. SONUÇ PPİ'lerin çoklu yan etkilerle ilişkisini gösteren gözlemsel çalışmaların her geçen gün artmasıyla birlikte hayat kurtarıcı potansiyel faydalarını gözden kaçırmamak ve kötüye kullanımın önüne geçmek için konunun bütüncül, kapsamlı ve çok yönlü bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER Aile Hekimliği, Proton pompa inhibitörleri, Bilgi, Farkındalık