COVID-19 tanısı alan çocuk hastaların A, D, E vitaminleri ve çinko düzeyinin değerlendirilmesi

EZGİ GÜNCE NURAL KIRCI

COVID-19 tanısı alan çocuk hastaların A, D, E vitaminleri ve çinko düzeyinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ GÜNCE NURAL KIRCI

Danışman: Rukiye SAÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: COVID-19 ilk kez 2019 yılının sonunda Çin'de ortaya çıkmış olup kısa sürede pandemi ilan edilmesine neden olmuştur. Vitamin eksiklerinin hastalığın seyrine etki ettiği düşünülmektedir. Çalışmamızda, hastanemize başvuran çocuk hastaların A, D, E vitaminlerine ve çinko düzeyine bakılarak hastalık prognozu ile ilişkisinin tanımlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif, kesitsel ve vaka kontrollü olup Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk COVID-19 Servisi, Çocuk Enfeksiyon Polikliniği, Çocuk Hastalıkları Servisi ve Çocuk Polikliniği'nde takip edilen 1-18 yaş arası COVID-19 pozitif ve kontrol grubu arasındaki A, D, E vitaminleri ve eritrosit içi çinko düzeyi incelenmiştir.1-18 yaş olan, son üç ayda aktif D vitamini ve multivitamintakviyesi almamış olan, kanıtlanmış kronik hastalığı olmayan vakalar dahil edildi.Çalışma hastalarımız toplam 204 çocuktan [COVID-19 pozitif 96 ve COVID-19 negatif 94, çocuklarda multisistem inflamatuar sendrom (MIS-C) 14 çocuk] oluşmaktadır. COVID-19 pozitif çocukların %7,3'ü asemptomatik, %67,7'si hafif, %17,7'si orta, %7,3'ü ise ağırdır. Verilerin analizinde IBM SPSS-26 programı kullanılmıştır ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: COVID-19 pozitif,COVID-19 negatif, MIS-C grupları arasında A vitamini düzeyi bakımından anlamlı fark saptanmamış olup; D, E vitaminleri ve eritrosit içi çinko düzeyi bakımından anlamlı fark saptanmıştır (p=0,096; p=0,001; p=0,001; p=0,001). D vitamini düzeyleri açısından bu üç grup değerlendirildiğinde de anlamlı fark çıkmıştır (p=0,003). E vitamini düzeyindeki bir birim artışın COVID-19 pozitiflik ve MIS-C olma riskini 1,247 kat arttırdığı saptanmıştır. Eritrosit içi çinko düzeyindeki bir birim artış ile pozitiflik ve MIS-C olma riskindeki oran 0,995 bulunarak riskin azaldığı saptanmıştır. COVID-19 klinik alt grupları ile A, D, E vitaminleri ve eritrosit içi çinko düzeyi ile D vitamin düzeyi arasında anlamlı fark saptanmamıştır (sırasıyla p=0,978; p=0,651; p=0,639; p=0,052; p=0,206). Sonuç: Elde ettiğimiz sonuçlara göre D, E vitaminleri ve çinko düzeylerinin COVID-19 pozitif çocukların klinik durumuna etkisi bulunmaktadır. Ancak etkisinin daha iyi anlaşılabilmesi için geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: COVID-19, A vitamini, D vitamini, E vitamini, Çinko.