Pediatrik malignitelerde febril nötropeni ataklarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP GÜNAL TÜRK
Danışman: Cengiz BAYRAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hastanemizde malignite nedeniyle takip edilen ve febril nötropeni (FEN) atağı geçiren çocuk hastaların klinik, laboratuvar bulguları ve uygulanan tedavilerin incelenmesi ve merkezimizin verilerinin dökümante edilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ocak 2019 - Haziran 2019 tarihleri arasında Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Kliniği'nde kanser nedeniyle takip ve tedavisi yapılan 1-17 yaş arasındaki 55 hasta ve 83 FEN atağı kesitsel olarak incelendi. Mutlak nötrofil sayısı (MNS) <500/mm³ olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Febril nötropeni tanısı nötropenik hastalarda tek bir vücut sıcaklığı ölçümünün ≥38,3˚C (101˚F) veya 1 saatlik bir dönem boyunca ≥38,0˚C (100,4˚F) olması ile konuldu. Hastaların demografik bilgileri, laboratuvar ve fizik muayene bulguları, FEN risk grupları, en son aldıkları kemoterapi protokolleri, ateş ve nötropeni süreleri, ateş odakları, kültür üremeleri, başlanan tedaviler standart bir forma kaydedildi. Sonuçlar: Çalışmaya alınan 83 FEN atağında hastaların 28'i kız (%34), 55'i erkekti (%66). Yaş ortanca değeri 5,5 (değer aralığı 1,1-16,7) yıl idi. Hastaların 66 tanesi (%80) lösemi, 17 tanesi (%20) ise solid tümör nedeniyle takip edilmekteydi. Hasta başına düşen atak sayısı ortalama 1,4 (1-4) atak idi. Febril nötropeni risk sınıflamasına göre 80 atak (%96) yüksek riskli, 3 atak (%4) düşük riskli olarak sınıflandırıldı. Hastaların FEN sırasındaki ateş süreleri ortanca 1 (1-7) gün saptandı. Lösemi olan hastalarda ortalama ateş süresi 1,9±1,3 gün, solid tümörü olan hastalarda ortalama ateş süresi 1,9±1,1 gün idi. Ortalama nötropeni süresi lösemi tanılı hastalarda solid tümör nedeniyle tedavi edilenlere göre anlamlı olarak daha yüksekti (p˂0,05). Atakların 21'inde (%25) ateş dışında bir şikayet saptanmadı. Klinik olarak kanıtlanmış enfeksiyon oranı %77 idi. En sık saptanan odak mukozit idi (%29). Atakların %27'sinde mikrobiyolojik olarak kanıtlanmış enfeksiyon bulundu. Kan kültüründe üremesi olan hastaların %55'inde gram pozitif etken üretildi. En sık üreyen mikroorganizma Koagülaz negatif stafilokok'tu. Bir hastada galaktomannan pozitif sonuçlandı ve kan kültüründe Enterobakter üremesi saptandı. Febril nötropeni ataklarının %18'ine tekli, %81'ine ikili antibiyoterapi başlandı. Tekli antibiyoterapi başlanan 15 hastaya (%94) sefepim, 1 hastaya (%6) siprofloksasin başlandı. En sık kullanılan kombine antibiyoterapi sefepim ve amikasindi. Klinik, laboratuvar veya görüntüleme bulguları ile invazif fungal enfeksiyon (İFE) düşünülen hastalara antifungal tedavi başlandı. En sık başlanan antifungal kaspofungindi (%59). Atakların 39'una (%47) G-CSF, 21'ine (%25) granülosit infüzyonu uygulandı. Hastaların 3'ü (%4) FEN atağı sırasında kaybedildi. Tartışma: Kanserli hastalarda febril nötropeni önemli mortalite nedenleri arasındadır. Hastaların risk gruplarının belirlenip hızlıca tedavi başlanması hayati önem taşımaktadır. Çalışmamızda atakların çoğu yüksek riskli FEN atağı idi. Bunun nedeni aktif kemoterapi alma döneminde olmaları, ağır nötropenik olmaları ve beklenen nötropeni süresinin uzun olması, bazı hastaların remisyonda olmaması, hastanede yatıyor olmaları olarak gösterilebilir. FEN ataklarında çoğu zaman ateş odağı saptanamamaktadır, çalışmamızda en sık ateş odağı mukozit idi. Hastalarımızın kan kültüründe en sık gram pozitif mikroorganizmalar saptandı. Bu sonucun kliniğimizin tedavi yaklaşımını belirlemede yardımcı olacağını düşünmekteyiz. Çalışmamız hastanemiz Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde FEN konusunda yapılan ilk çalışmadır. Kliniğimizin FEN tedavi ve yönetiminde güncel algoritmaların oluşturulması açısından bu çalışma önem arz etmektedir. Ancak hasta sayısının daha fazla olduğu çalışmaların yapılması ile elde edilecek sonuçlar bu anlamda daha faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Febril nötropeni; çocuk; malignite