Aile hekimliği polikliniğine başvuran 10-24 yaş arası adolesan ve genç bireylerde sağlığı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL İBRAHİM BAYANA
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Adolesan ve gençlik dönemindeki bireyler biyolojik, psikolojik ve sosyal konularda birçok sorunla karşılaşabilmektedir. Bu sorunlar karşısında bireylere sağlığı geliştirici davranışlar kazandırılması daha olumlu sağlık sonuçları elde edilmesini sağlamaktadır. Yeterli bilgi düzeyi ve farkındalığın oluşmasında Aile Hekimliğinin önemli bir yeri olması nedeniyle bu çalışmada Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 10-24 yaş arası adolesan ve genç bireylerde sağlığı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesini amaçladık. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine 01.03.2022-01.09.2022 tarihleri arasında başvuran 10-24 yaş arası adolesan ve genç yetişkin 216 birey ile yürütülmüştür. Bütün katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan bireyin genel özellikleri hakkında soruların yer aldığı Katılımcı Bilgi Formu ve Adolesan Sağlığını Geliştirme Ölçeğinin (ASGÖ) 40 soruluk anket formu sorulmuştur. Bulgular: Yapılan çalışmada, katılımcıların 94 (%43.5)'ü erkek, 122 (%56.5)'si kadındır. Katılımcıların 22 (%10.2)'sinin kronik hastalığı olduğu bulunmuştur. Katılımcıların ASGÖ genel puan ortalaması 130.4±26.9 bulunmuş olup alt gruplara bakıldığında en yüksek puan ortalaması sağlık sorumluluğundan (29.2±7.5) en düşük puan ortalaması ise egzersizden (11.2±4.0) alınmıştır. Katılımcıların sağlığını etkileyen faktörler arasında adolesan ve genç bireylerin yaşı, yaşam alanlarının farklılığı yer almıştır. Çalışmada genç yetişkinlerin ASGÖ genel puan ortalaması, erken ve geç adolesanlara kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0.025). Yine genç yetişkinler ASGÖ'nin alt gruplarından olan kendini gerçekleştirme ve sağlık sorumluluğu başlığından erken ve geç adolesanlara oranla anlamlı şekilde daha yüksek puanlar almıştır (p=0.003, p=0.000). Tek başına yaşayan bireyler, ASGÖ genel puan ortalamasından ve ASGÖ alt gruplarından olan sağlık sorumluluğu, egzersiz başlıklarından diğer katılımcılara oranla daha yüksek puanlar almıştır (p=0.044, p=0.013, p=0.009). Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına bakıldığında; adolesanlar yaşın ilerlemesi ile yetişkinlik dönemine adım atmakta, daha gelişmiş ve sağlıklı benlik yapısına sahip olmaktadır. Aile Hekimliği uygulamaları sayesinde erken yaşta yapılan sağlığı geliştirici müdahaleler, adolesan döneminde görülen sorunların azalmasına katkı sağlar. Bu nedenle birinci basamakta, adolesanın sağlıklı olduğu dönemler de dahil olmak üzere tarama ve periyodik muayenelerle izlenmesi, riskli davranışların yüksek olduğu bu periyotta eğitim ve danışmanlık hizmetleri verilerek koruyucu, önleyici çalışmalar yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Adolesan, Sağlığın Geliştirilmesi, Aile Hekimliği, Adolesan Sağlığını Geliştirme Ölçeği (ASGÖ)