Nazal polipin eşlik ettiği ağır astım hastalarında Omalizumab ve Mepolizumab'ın nazal polip semptomları üzerine etkinliğinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE NUR ÖZDEMİR
Danışman: Nida ÖZTOP UZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Astım, tekrarlayan hışıltı, nefes darlığı gibi bulgularla seyreden, değişken hava yolu obstrüksiyonu ve bronşiyal aşırı duyarlılık ile karakterize kronik inflamatuvar bir hava yolu hastalığıdır. Klinik olarak hafif, orta ve şiddetli astım olarak sınıflandırılmaktadır. Ağır astım; inhaler kortikosteroid (İKS) ve uzun etkili bronkodilatör (LABA) tedavisine rağmen kontrol altına alınamayan ya da bu ilaçların yüksek dozlarıyla kontrolü sürdürülebilen hastalık grubunu tanımlar. Ağır astım, yüksek morbidite ve sağlık maliyetleriyle ilişkili olup, yaşam kalitesinde belirgin azalmaya neden olmaktadır, ve ağır astıma en sık eşlik eden komorbiditelerden biri nazal polipli kronik rinosinüzit (CRSwNP)'tir. Nazal polipler, burun boşluğu ve paranazal sinüs mukozasında gelişen, ödemli, inflamatuvar ve genellikle bilateral iyi huylu mukozal kitlelerdir.Astım ve nazal poliplerin patofizyolojisinde tip 2 (T2) inflamasyon belirgin rol oynar. Bu süreçte eozinofilik infiltrasyon, sitokin yanıtı ve lokal IgE üretimi ön plandadır. Bu ortak patogenez, biyolojik ajanların her iki hastalıkta da etkili olabileceğini göstermiştir. Günümüzde ağır astım tedavisinde standart tedavilere ek olarak anti-Immunglobin E (IgE) (Omalizumab) ve anti-Interlökin-5 (IL-5) (Mepolizumab) monoklonal antikorları, ya da IL-5 reseptör antagonistleri (Benralizumab) seçilmiş hasta gruplarında etkili tedavi seçenekleri hâline gelmiştir.Bu çalışmada, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Erişkin Alerji ve İmmünoloji Kliniği'nde ağır astım için biyolojik ajan tedavisi uygulanan ve astımına nazal polip eşlik eden hastalarda, Omalizumab ve Mepolizumab kullanımının nazal polip semptomları, astım kontrolü, solunum fonksiyonları ve biyobelirteçler üzerindeki etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma, 2020–2025 yılları arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Erişkin Alerji ve İmmünoloji Kliniği'nde yürütülmüş olup tek merkezli, retrospektif, gerçek yaşam verisine dayalı bir araştırmadır. Ağır astım tanısı olan ve nazal polip eşlik eden toplam 51 hasta (27 Mepolizumab, 24 Omalizumab) çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların 0., 16., 24. ve 52. haftalardaki kontrollerine ait veriler dosya kayıtlarından elde edilmiştir. Değerlendirmede astım atak sıklığı analiz edilmiş, Astım Kontrol Testi (AKT), Sino-Nasal Outcome Test-22 (SNOT22), endoskopik nazal polip skoru, Spirometri (SFT; FEV₁, FVC, FEV₁/FVC), total IgE ve periferik eozinofil sayısı parametreleri kullanılmıştır.Her iki biyolojik ajan grubunda da tedavi sonrası SNOT-22 skorları tedavi öncesine göre %50 oranında anlamı azalma saptanmıştır (p 0.05). Her iki tedavi de iyi tolere edilmiş ve ciddi advers olay bildirilmemiştir.Sonuç olarak, bu tek merkezli, retrospektif, gerçek yaşam verisine dayalı çalışmada, Omalizumab ve Mepolizumab tedavilerinin her ikisinin de nazal polipli şiddetli astım hastalarında hem alt hem üst solunum yolu semptomlarını azaltmakta olduğu, solunum fonksiyonlarını ve yaşam kalitesini anlamlı düzeyde iyileştirdiği yaşam kalitesini artırdığı gösterilmiştir. Mepolizumab eozinofilik inflamasyonun baskılanmasında; Omalizumab ise alerjik fenotipli olgularda daha belirgin yarar sağlamıştır. Ancak genel klinik etkinlik yönünden her iki biyolojik ajan benzer düzeyde etkili bulunmuştur. . Her iki ajan da sistemik inflamasyon belirteçlerini düşürmüş, kortikosteroid ihtiyacını azaltmış ve klinik kontrolü sürdürülebilir hale getirmiştir. Bu sonuçlar, nazal polipli şiddetli astım olgularında biyolojik ajan seçiminin fenotipik özellikler ve biyobelirteç profiline göre yapılmasının tedavi başarısını artırabileceğini ve T2 inflamasyonun baskılanmasının, astım ve nazal polipozis birlikteliğinde tedavi başarısının temel anahtarı olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Ağır astım, Nazal polip, Omalizumab, Mepolizumab, SNOT-22, AKT, FEV₁, Gerçek yaşam çalışması