Hemodiyaliz hastalarında mobil sağlık uygulaması ile verilen fistül bakımı eğitiminin hastalığa uyum ve öz bakım davranışları üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEVRİYE ÖZDEMİR
Danışman: Merdiye ŞENDİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, hemodiyaliz hastalarında mobil sağlık uygulaması ile verilen fistül bakımı eğitiminin hastalığa uyum ve öz bakım davranışları üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yarı deneysel, ön test-son test kontrol gruplu olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Haziran-Ekim 2020 tarihleri arasında iki özel diyaliz merkezine başvuran; örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan 60 birey oluşturdu. Çalışma, arteriyovenöz fistül bakımı eğitiminde mobil sağlık uygulaması kullanılan (n=30) deney grubu, eğitim kitapçığı kullanılan kontrol grubu (n=30) ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri "Hasta Tanılama Formu", "Hemodiyaliz Hastalarında Arteriyovenöz Fistüle İlişkin Öz Bakım Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği", "Son Dönem Böbrek Yetmezliği Uyum Ölçeği", "Arteriyovenöz Fistül Bakımına İlişkin Bilgi Düzeyi Değerlendirme Formu " ve "Görsel Kıyaslama Ölçeği" ile toplandı. Verilerin analizinde uygun istatistiksel yöntemler kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin sosyodemografik özelliklerinin benzer olduğu, böbrek hastalığı tanısıyla yaşam süresinin 9,01±4,74 yıl olduğu, %85'inin haftada 3 kez hemodiyaliz tedavisi aldığı, %46,7'sinin fistül süresinin 1-3 yıl olduğu ve %90'ının fistül bakımında bilgi aldığı saptandı. Eğitim öncesi yapılan değerlendirmede; bireylerin hastalığa uyumları, fistül bakımı bilgi düzeyleri ve öz bakım davranışları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık görülmez iken (p>0,05), eğitim sonrası 1. ve 3. ayda yapılan değerlendirmede deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlendi (p<0,05). Bireylerin eğitiminden memnniyet durumları karşılaştırıldığında deney grubundaki bireylerin memnuniyet düzeyinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: Arteriyovenöz fistül bakımı eğitiminde mobil uygulamanın, bireylerin hastalığa uyumunu arttırmada, fistül bakımı bilgi düzeyleri ve öz bakım davranışlarını geliştirmede, kitapçık ile verilen eğitime oranla daha etkili olduğu saptandı. Anahtar kelimeler: Arteriyovenöz fistül, bakım, hemodiyaliz, hemşirelik, mobil sağlık uygulaması, uyum.