Omurga deformitesi olan adölesanlarda çoklu ekran bağımlılığı ile algılanan görünüm arasındaki ilişkinin değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PREMTİM JONUZI
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çoklu ekran kullanımı; televizyon, telefon, tablet, bilgisayar vb. ekranlarından biri ya da birkaçının kullanımını ifade etmektedir. Son zamanlarda teknolojinin gelişmesiyle çoklu ekran kullanımı her yaşta olduğu gibi adölesanlarda da artmaktadır. Omurga deformitesi adölesanlarda çoklu ekran kullanımı olan kişilerde algılanan görünüm değişmektedir. Bu çalışmanın amacı; omurga deformitesi olan adölesanlarda çoklu ekran bağımlılığı ile algılanan görünüm arasındaki ilişkinin değerlendirmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; Tek merkezli, prospektif, tanımlayıcı ilişki arayıcı çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi Rehabilitasyon Polikliniği'ne 15 Ekim 2024 - 15 Ocak 2025 tarihleri arasında başvuran omurga deformitesi olup 10–19 yaş aralığında adölesan hastalardan çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 121 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde Tanıtıcı Bilgi Formu, Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği(ÇEBÖ), Walter Reed Görsel Değerlendirme Ölçeği (WRVAS) kullanıldı. IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılarak yapılan analizlerde, verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile doğrulanmıştır. Grup karşılaştırmaları için Oneway ANOVA, Tukey HSD, Student t testi ve Pearson korelasyon analizi uygulanmış, güvenilirlik ise Cronbach's alpha ile değerlendirilmiş; anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma yaşları 10 ile 19 arasında değişmekte olan, 49'u (%40.5) erkek ve 72'si (%59.5) kız olmak üzere toplam 121 adölesan ile yapıldı. Bulgular doğrultusunda omurga deformitesi bulunan skolyozlu adölesanların WRVAS toplam puanları, skolyozu olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0.001). Ayrıca, skolyozu olan bireylerin zorlayıcı davranış puanları da anlamlı düzeyde yüksekti (p=0.047). Omurga deformiteli skolyoz varlığı ile aşırı ekran süresi, kontrol kaybı ve çoklu ekran bağımlılığı toplam puanları arasında anlamlı bir fark gözlenmedi. Diğer omurga deformiteleri (kifoz, pektus ekskavatum, pektus karinatum, spinal asimetri) açısından ise hem WRVAS puanları hem de çoklu ekran bağımlılığı alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmedi. Sonuç: Bu çalışmada özellikle omurga deformitesi skolyozlu bireylerde çoklu ekran bağımlılığının alt parametrelerinden zorlayıcı davranış ile algılanan görünüm (WRVAS) puanları anlamlı şekilde yüksek bulundu. Skolyoz ile diğer ekran bağımlılığı boyutları arasında doğrudan ilişki saptanmadı. Omurga deformitesi türü, günlük kullanılan ekran sayısı ve ekran bağımlılığı alt ölçekleri ile algılanan görünüm arasında zayıf pozitif korelasyonlar gözlemlendi. Skolyozlu bireylerin WRVAS puanları anlamlı derecede yüksek olup, ATR ile algılanan görünüm arasında güçlü ilişki mevcuttu. Ekran kullanımı ve bağımlılık yaşla artarken, kız cinsiyeti deformite riskini artırmıştır. Yaş, cinsiyet ve spor/sanat etkinliklerine katılım gibi bireysel faktörler sonuçları etkilemiştir. Sonuç olarak, teknolojik cihaz kullanımının psikolojik ve fiziksel sağlık üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle sınırlandırılması; postüral bozuklukların erken tespit edilip müdahale edilmesi önem taşımaktadır