Birinci basamak sağlık kuruluşlarında hasta mahremiyeti uygulamaları ve sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetine yönelik tutumlarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEÇİL VAROL
Danışman: Ali ARSLANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık kuruluşlarında hasta mahremiyeti uygulamaları ve sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetine yönelik tutumlarının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma keşifsel bir nitel araştırma niteliğinde olup gömülü teori yaklaşımı esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul'da bir ilçede birinci basamak sağlık kuruluşlarında görev alan hekim ve hemşire/ebeler oluşturmaktadır. Amaçlı, maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak 10 hekim ve 10 hemşire/ebeden oluşan örneklem grubu oluşturulmuştur. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yüz yüze görüşme tekniğinden faydalanılarak derinlemesine, bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş, verilerin analizinde MAXQDA 2022 Analytics Pro programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamında yapılan içerik analizi sonucunda on iki ana tema belirlenmiştir. Katılımcıların %60'ının mahremiyet ile ilgili daha önce bir eğitim almadığı, hasta mahremiyetini %49 bilişsel, %34 fiziksel, %11 psikolojik, %6 ise sosyal boyut bağlamında değerlendirdikleri, mahremiyeti sağlarken en çok hasta bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmadıkları, hastaların en çok muayene/tanı/tedavisi/ kişisel sağlık bilgileri ve kişisel bilgilerini mahrem olarak değerlendirdikleri, hasta ile ilgili bilgi ve belgelerin yalnızca kendisiyle paylaşılması gerektiği hakkında daha yoğun görüş bildirdikleri, hasta mahremiyetini sağlarken odaya başka hastaların girmesini daha çok sorun olarak belirttikleri, yaşanan sorunlara çözüm önerilerinde en çok hastalara mahremiyet hakkında eğitim verilmesini vurguladıkları, daha çok hasta bilgilerinin üçüncü kişilerle paylaşılmasını mahremiyetin ihlal edildiği durum olarak değerlendirdikleri, %90'nının hasta mahremiyeti hakkında hizmet içi eğitim verilmesi gerektiğini ifade ettikleri saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre; birinci basamak sağlık kuruluşlarında görev alan sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetini en çok bilişsel, daha sonra fiziksel boyutta ele aldıkları, hasta mahremiyeti uygulamalarına önem verdikleri ve alanda uyguladıkları belirlenmiştir. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında hasta mahremiyetini sağlarken yaşanan sorunların ve mahremiyetin ihlal edildiği durumların sebeplerinin daha ayrıntılı araştırılması, yaşanan sorun ve ihlallere karşı önlemlerin alınması, hasta mahremiyetine yönelik hem topluma hem de sağlık çalışanlarına gerekli eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.