COVID-19 pandemi sürecinde kronik hastalığı bulunan erişkinlerin sağlık anksiyetesi ile kronik hastalıklara uyum durumlarının ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA NUR ERBAŞ
Danışman: Memet Taşkın EGİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi, kronik hastalığı olan bireylerde fiziksel ve ruhsal değişikliklere yol açabilmekte ve kronik hastalık uyumunun etkilenmesine sebep olabilmektedir. Çalışmamızda Covid-19 pandemi döneminde sağlık anksiyetesi ve kronik hastalığa uyum durumları ile bu uyuma etki eden faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı prospektif anket çalışması olarak yapılan çalışma aile hekimlikleri polikliniklerine başvuran en yaygın dört kronik hastalık olan kalp damar hastalıkları, malignite, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve diyabetes mellitus (DM) tanısı almış, çalışma kriterlerini karşılayan 259 kişi ile yapıldı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM-SPSS Statistics 21.0 ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Ortalama yaşı 54,95±14,51 olan katılımcıların %56,8'i kadındı. Kronik hastalık dağılımları %60,2 hipertansiyon, %46,3 DM, %24 kalp hastalıkları, %12,7 KOAH ve %10 böbrek hastalıklarıydı. Eğitim düzeyi yüksekliği, düzenli ilaç kullanmak ve diyet yapmış olmak kronik hastalıklara toplam uyumu arttırmıştır (p<0,001, <0,001, <0,001). Kronik hastalıklar arasında DM'si olanların uyum puanı diğer hastalıklara göre daha yüksek bulunmuştur (z=2,662, p=0,008). Kadın cinsiyet, boşanmış olmak, düzenli ilaç kullanmak, diyet yapmak ve sigarayı bırakmış olmak sağlık anksiyete düzeyini arttırmıştır. (p<0,001, =0,040, <0,001, =0,001, <0,001). Kronik hastalıklar arasında böbrek hastalıkları ve KOAH olanların anksiyete düzeyi diğer kronik hastalıklara göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,027, p=0.002). Kronik hastalıklara uyumun yaş arttıkça azaldığı, eğitim düzeyi arttıkça arttığı saptanmıştır (spearman İlişki Katsayısı=-0,201, p=0,001) (χ2=30,264, p<0,001). Sağlık anksiyetesi arttıkça kronik hastalıklara uyumun alt boyutu olan fiziksel uyum artmakta, sosyal uyum ve psikolojik uyum azalmaktadır (Spearman ilişki katsayısı=0,289, p<0.001) (=-0,212, p=0,001). Birinci basamak için fiziksel aktivite anketi sınıflamasına göre bireylerin %44,2'si hareketsiz, %24,5'i az hareketli, %16,5'i orta derece hareketli, %14,8'i hareketli olduğu belirlenmiş olup hareketli bireylerin fiziksel uyumu hareketsiz olan bireylere göre daha yüksektir (2=14,444, p=0,002). Sonuç: Çalışmamızda pandemi döneminde kronik hastalık uyum düzeyleri yeterli olup, sağlık anksiyete düzeyleri yüksek, fizikse aktivite düzeyleri yetersiz bulunmuştur. Bu durumun kronik hastalıklar ile ilişkili olması nedeniyle yaşam tarzı değişiklikleri ve fiziksel aktivite düzeyinde artış özendirilerek kronik hastalık yükünü azaltmak hedeflenmelidir. Bu konuya ilişkin daha fazla sağlık politikaları ve düzenlemelere gereksinim vardır. Anahtar Kelimeler: Covid-19, Fiziksel Aktivite, Kronik Hastalık, Sağlık Anksiyetesi, Pandemi