Bipolar bozukluk - mani dönemi tanılı bireylerin görüntü- ses özniteliklerinin klinik özellikler ve nörokognitif işlevlerle ilişkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELVAN ÇİFTÇİ
Danışman: Hüseyin GÜLEÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bipolar mani atağı dönemindeki fizyolojik değişkenlerin, sağlıklı kontrollerden ve bu atak döneminin sonlanımından ne derecede farklılaştığını gösterebilmektir. Fizyolojik değişken olan ses-görüntü özniteliklerinin bilişsel işlevler ve klinik değişkenlerle ilişkileri incelenecektir. Tedaviye cevabın dolayısı ile direncin yapay zeka çalışmaları yoluyla erken fark edilmesi, bu sayede yapay zeka çalışmalarından gelen biyolojik belirteçlerin öngörücü olarak kullanılması ve bipolar hastalar için kişisel terapiler için fikir vermek bu çalışmanın amaçlarındandır. Yöntem: Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi erkek ve kadın psikoz servisinde yatarak tedavi görmekte olan, araştırma hakkında bilgilendirilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden DSM-V 'e göre tedavi ekibince bipolar-1 mani dönemi tanısı konulan 35 erkek ve 16 kadın hasta ve yaş, cinsiyet ve eğitim durumu açısından eşleştirilen 24 erkek ve 16 kadın sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Yatarak tedavi görmekte iken her bir takip gününde (0.-3.-7.-14.- 28.günler) ve taburculuk sonrası 3. ayda görüşmeci tarafından Young Mani Derecelendirme Ölçeği ve Montgomery- Asberg Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Testlerin uygulandığı hastalar için her gün, sağlıklı kontroller için depresyon ve mani rollerini de içeren ses- görüntü kayıtları alınmıştır. Her iki grup için (hastalar için hem manik hem de remisyonda iken) nörobilişsel işlevleri değerlendirmek için, Cambridge Nörofizyolojik Değerlendirme Bataryası (CANTAB) uygulandı. Bulgular: Cambridge kumar görevi(CGT) muhakeme zamanı ve karar verme kalitesi alt ölçeklerinde, Dur sinyal testi(SST) reaksiyon zamanı , dur sinyal gecikmesi ve dur sinyali reaksiyon zamanı alt ölçeklerinde, görsel bilgi işlemleme testi(RVP)'nin RVP A prime ve RVP B çift prime alt ölçeklerinde ve Yüz tanıma testi (ERT) tüm alt ölçeklerinde mani ile sağlıklı kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Bipolar mani epizodu ile remisyon arasında yapılan nörobilişsel değerlendirmede iki grup arasında muhakeme zamanı, karar verme kalitesi ve genel bahis oranlarında anlamlı olarak fark bulunmuştur. Bipolar mani/ hipomani/ remisyonun sağlıklı kontrol, mani ve depresyon simulasyonundan ayrılması için en iyi akustik analiz sonuçları, UAR %69. Bipolar/sağlıklı ayrımında en iyi görsel analiz sonuçları ise %59.9. En iyi karar verme setlerinin kullanılması ile bipolar/sağlıklı ayrımında %73 , üç sınıflı ayrımda ise en iyi %55,6 başarı elde edilmiştir. İlk videodan kayıt edilen 10 ses parametresindene elde edilen ilkel duygulanımların YMRS skorlarında azalaışına göre regrese edildi. Tedavinin üçüncü gününde, elde edilen regrese değerler tedavi cevabı için öngörücü olma potansiyeli taşımaktadır. Sonuç: Yapay zeka tekniklerinin duygudurum bozukluklarının tanınması ve sınıflandırmasında kullanılması, bipolar bozukluğun tanısının ve tedaviye cevabının erken dönemde fark edilme potansiyelini taşımaktadır.