Kranioserebral ve spinal ateşli silah yaralanmalarının nöroşirürjikal yönetimi ve prognostik faktörler: Retrospektif klinik çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAN KORKMAZ
Danışman: Soner YAŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kranioserebral ve spinal ateşli silah yaralanmaları (ASY) sivil hekimlikte nadir karşılaşılan ancak savaş, terör ve şiddet olaylarının bütün dünyada yaygın bir şekilde izlenmesi nedeniyle askeri hekimlikte sık görülen travmalardır. Bütün ASY'ler arasında en ölümcül form kranioserebral ASY'lerdir ve literatürde tedavi yaklaşımları halen tartışmalıdır. Spinal ASY'ler ise genelde mültiorgan yaralanmalarının eşlik ettiği, mortalitesi ve özellikle morbiditesi yüksek, tedavi yaklaşımları konusunda literatürde fikir birliği sağlanamamış travmalardır. Bu çalışmanın amacı; kranioserebral ve spinal ASY hastalarının verilerini iyi ve kötü nörolojik sonuçlarla karşılaştırarak istatistiksel olarak anlamlı prognostik faktörleri ortaya koymak ve sonuçlarımızı ülkemiz ve dünyadaki sonuçlarla karşılaştırarak bu konuda literatüre katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Kasım 2016 - Haziran 2024 tarihleri arasında kliniğimizce takip ve tedavi edilen 106 kranioserebral, 59 spinal ASY hastasını içermektedir. Kranioserebral grupta hasta seçiminde kriter ASY'nin intrakranial alanı ihlal etmesi, spinal grupta ise hasta seçiminde kriter ASY'nin en azından vertebra sınırlarını ihlal etmesi şeklindeydi ve bunun dışında herhangi bir dışlama kriteri kullanılmadı. Hastaların demografik, klinik özellikleri, yaralanma şekli, tedavi ve komplikasyon verileri retrospektif olarak hastane otomasyon sisteminden taranarak elde edildi. Prognostik faktör olarak öngörülen parametreler iyi ve kötü nörolojik sonuçlar ile karşılaştırıldı. Veriler IBM-SPSS 27'ye işlendi ve Chi-Square, Fisher's Exact, Mann Whitney U testleri uygulanarak anlamlı sonuçlar arandı. p 5 skoru, Denis en az komşu iki kolon yaralanması, diğer sistem yaralanması varlığı, pulmoner patoloji varlığı, dekompresyon stabilizasyon cerrahi tekniği parametreleri kötü prognostik faktörler olarak tespit edildi. Kranioserebral ve spinal ASY hastalarında ayrıca tedavi seçimine etki eden faktörler de ortaya konuldu. Sonuç: Kranioserebral ve spinal ASY hastalarında acil cerrahi endikasyonlar dışında tedavi yöntemi seçiminin prognoza etkisi olmadığı ortaya konuldu. Komplikasyonların her iki grupta da cerrahi tedavi seçiminde daha sık izlendiği tespit edildi. Kranioserebral ve spinal ASY hastalarında iyi ve kötü prognostik faktörler ortaya kondu ve tedavi seçimine etki edebilecek parametreler belirlendi. Kranioserebral ve spinal ASY'ler ciddi mortalite ve morbiditeyle seyreden mültisistemik yaklaşım gerektiren özellikli bir hasta profilini içerir. Bu sebeple yaralanma anından taburculuk sonrası fizik tedavi uygulamalarına kadar sürecin dikkatli bir şekilde yönetilmesi gereklidir.