Sağlıklı adölesanların akdeniz diyet uyumuna göre dislipidemi tarama sonuçları ve plazma aterojenite indeksi ile değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPNUR GÖNÜLALAN

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) dünyada en çok mortaliteye neden olan hastalıklardır. Beslenmenin KVH'ya etkisi yadsınamayacak kadar fazladır. Bu çalışmada; adölesanlarda akdeniz diyeti uyumu ile kardiyovasküler risk parametrelerinin karşılaştırılması amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, prospektif ve tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 28 Ekim 2021-28 Ocak 2022 tarihleri arasında başvuran 17-19 yaş arası sağlıklı adölesanlarda gerçekleştirildi. Sonuçların saptanmasında katılımcılara Çocuk ve Adölesanlarda Akdeniz Tipi Diyet Kalite İndeksi (KIDMED) ve sosyodemografik özellikleri yüz yüze anket yöntemi ile sorgulandı. Kan lipid sonuçları ve monosit değerleri kaydedildi. Plazma Aterojenite İndeksi (PAİ), Monosit/Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein (HDL) oranı (MHO), Total Kolesterol (TK)/HDL oranı hesaplandı. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 programından yararlanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 248 adölesanın yaş ortalaması 18,03±0,85 yıl olup (min:17- max:19), %62,5'u (n:155) kadındı. Katılımcıların PAI durumu %42,34'ü (n:105) düşük, %41,13'ü (n:102) yüksek ve %16,53'ü (n:41) orta risk şeklinde idi. KIDMED durumu %59,27'si (n:147) orta diyet, %29,44'ü (n=73) fakir diyet ve %11,29'u (n:28) optimal diyet olarak dağılım gösterdi. TK/HDL oranı %99,6'sı (n:247) 5 altı optimum olarak dağılım gösterdi. MHO ile PAİ arasında ve TK/HDL ile PAİ arasında anlamlı fark bulundu. KIDMED skoru ile PAİ, TK/HDL ve MHO arasında anlamlı fark bulunamadı. KIDMED skoru ile TK arasında anlamlı fark tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda adölesanlarda KIDMED skoru ile PAİ ve MHO arasında anlamlı ilişki bulunamadı. KIDMED ile TK/HDL, Trigliserid (TG), TK arasında anlamlı fark bulunmaktadır. Çocuklarda beslenme eğitimlerine ve dislipidemi taramalarına gereken önem verilmelidir. Anahtar Kelimeler: Akdeniz Diyeti, Plazma Aterojenik İndeksi, Monosit/HDL oranı, Total Kolesterol/HDL oranı, Adölesan, Kardiyovasküler Risk, Dislipidemi.