Preterm bebeklerin annelerine verilen temel yaşam desteği eğitiminin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKAN ŞAHİN
Danışman: Sabriye KORKUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sağlık profesyonelleri haricinde halk arasında temel yaşam desteği (TYD) farkındalığıyla ilgili bilgiler sınırlıdır. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)'nde izlenen preterm bebekler, TYD ihtiyacı açısından artmış riske sahiptirler. Uygun bir eğitim ile ebeveynlerin ve bebeğin bakımından sorumlu olanların bebeğe TYD basamaklarını uygulayabilmek konusunda beceri ve özgüven kazanmış olmaları gerekir. Ayrıca yenidoğan anneleri bebeklerinin sağlığını koruma ve sürdürme konusunda kaygılıdır. TYD gereksinimi gibi acil durumlarda ne yapacaklarını bilmemek kaygıları artırabilir. Preterm bebeklerin annelerine verilen eğitim ile annelerin bu konuda bilgi sahibi olması sağlanır ve böylece bebeklerinin sağlığı konusundaki kaygıları azaltılabilir. Yöntem: Çalışmamız prospektif gözlemsel olarak planlandı. Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde doğan gestasyon haftası 37 haftadan küçük preterm bebeklerin anneleri dahil edildi. Katılımcı sayısının en az 100 olması hedeflendi. Çalışmaya katılan gönüllüler TYD eğitimi öncesi ve sonrası bilgi düzeyini ölçen ankete ilaveten durumluk ve sürekli kaygı ölçeği olan STAI FORM TX-1 VE 2 ölçeklerini cevapladılar. TYD eğitimi hasta odalarında, yenidoğan polikliniğinde ve YYBÜ ziyaretçi odalarında, video ve maket kullanılarak yüz yüze olarak verildi. Çalışmaya katılan annelerin bebeklerinin prenatal, natal ve klinik özellikleri kaydedildi. Eğitim öncesi ve sonrası bilgi anketi ve kaygı ölçeklerine verilen cevaplar değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan annelerin %27'si 18-25 yaş, %55'i 25-35 yaş, %18'i 35 yaş ve üzeriydi. Çalışmaya katılanlar arasında 18 yaş altında anne bulunmamaktaydı. Annelerin eğitim durumu incelendiğinde %8 ilkokul mezunu, %6 ortaokul mezunu, %45 lise mezunu, %41 üniversite mezunu bulunmaktaydı. Çalışmaya katılan annelerin TYD ile ilgili bilgi düzeyinin TYD eğitimi sonrası arttığı görüldü (p 0,05). Gerek TYD eğitimi öncesi gerekse TYD eğitimi sonrası durumluk ve sürekli kaygı puanları eğitim grupları arasında farklılık göstermedi (p>0,05). Sonuç: TYD konusunda bilgi sahibi olmak yenidoğan anneleri için, özellikle riskli bir grup olan prematüre bebeklerin anneleri için çok önemlidir. Çalışmamızda TYD eğitimi, annelerin bu konudaki bilgi düzeyini arttırdı, kaygılarını azalttı. Bu nedenle ebeveynlere yönelik uygun TYD eğitim programlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, gerektiğinde uygun müdahale ile ölüm ve sakatlıkların azaltılmasında ve böylece toplum sağlığının iyileştirilmesinde önemli bir rol oynayabilir. Öte yandan kaygı düzeyinin azaltılması da ebeveyn öz yeterliliğinin arttırılması ile yenidoğanın bakım kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Prematüre, anne, ebeveyn, temel yaşam desteği, yenidoğan, eğitim, kaygı