İskiofemoral sıkışma sendromu tanılı olguların ultrasonografi ile değerlendirilmesi ve klinik parametrelerle ilişkisinin incelenmesi: Kesitsel araştırma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KUTAY CAN ÇAMLICA
Danışman: Jülide ÖNCÜ ALPTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: MR görüntüleme ile İskiofemoral impingement (IFI) tanısı konmuş ve klinik bulguları IFI sendromu ile uyumlu olan hastalarda; quadratus femoris kas kalınlığı ve iskiofemoral mesafenin USG ile değerlendirilmesi ve ultrasonografik parametrelerin klinik parametrelerle ilişkisinin olup olmadığının kesitsel olarak araştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Polikliniğimize posterior kalça ağrısı ile başvuran ve MRG ile IFI Sendromu tanısı konmuş hastalar değerlendirmeye alınmıştır. Bu hastalar arasından, klinik bulgular ve fizik muayene yöntemleri ile, IFI Sendromu olduğu doğrulanan 30 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Posterior kalça ağrısı ile karışabilecek, tüm klinik durumlar dışlanmıştır. USG ile Quadratus Femoris Kalınlığı ve İskiofemoral Mesafe, biri radyoloji uzmanı olmak üzere, iki ayrı ölçücü tarafından değerlendirilmiştir. Ölçümler esnasında ölçücüler arasında körlük sağlanmıştır. Ölçümler ile ilgili, intra ve inter-rater güvenilirlik sonuçları Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı (ICC) analizi ile değerlendirilmiştir. MR ile yapılan ölçümler ile USG ölçümleri arasındaki uyumu değerlendirmek amacıyla Bland-Altman analizi uygulanmıştır. Klinik parametreler olarak PPT, VAS, Harris Kalça Skoru ve fizik muayene test sonuçları alındı. USG parametreleri ile klinik parametreler arasında Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. USG ile ölçülen iskiofemoral mesafe ve quadratus femoris kas kalınlığı parametrelerinin, iskiofemoral impingement sendromunu ayırt etmedeki tanısal gücünü değerlendirmek amacıyla ROC (Receiver Operating Characteristic) eğrisi analizi yapılmıştır. IBM SPSS 22 (IBM Statistical Package for Social Sciences) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 30 hastanın alt ekstremiteleri, bilateral olarak değerlendirildi. Otuz hastanın, 60 kalçası (iskiofemoral mesafe ve quadratus femoris kas kalınlığı) ölçümlere dahil edildi. IFI(+)(n=34) olan ve IFI(-)(n=26) olan iki grup oluşturuldu. Manyetik rezonans görüntüleme ve ultrasonografi ile yapılan iskiofemoral mesafe ve quadratus femoris kas kalınlığı ölçümleri, IFI (+) olan kalçalarda IFI (–) grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük viii bulundu (p 0,90). ROC analizi sonuçlarına göre de, ultrason ile ölçülen iskiofemoral mesafe ve quadratus femoris kas kalınlığı, iskiofemoral impingement tanısını öngörmede yüksek tanısal doğruluk göstermiştir. (AUC 0,894 %95GA 0,814-0,945, p<0,001). IFI (+) olan kalçalarda ortalama VAS skoru 6,2 ± 2,0, Harris kalça skoru ise 75,8 ± 10,7 olarak bulundu. Johnson, uzun adım yürüme ve iki aşamalı testler sırasıyla %79.4, %70.6 ve %73.5 oranında pozitifti. Ultrasonografi ile ölçülen mesafeler ile VAS ve Harris skoru ile korelasyon mevcuttur. (r=-0.350 p=0.042) (r=0.574 p<0.001) Sonuç: İskiofemoral impingement tanısı koymada MR'a göre ultrasonografik ölçümler arası tanısal uyum istatistiksel olarak anlamlı derecede güvenilir bulundu. İlaveten; Ultrasonografi ile yapılan iskiofemoral mesafe ve quadratus femoris kalınlık ölçümlerinin, ağrı düzeyi (VAS) ve fonksiyonel durum (Harris kalça skoru) ile anlamlı ilişki gösterdiği saptanmıştır. Bu bulgular, ultrasonografinin IFI tanısı konmasında, IF mesafenin ve Quadratus femoris kası kalınlığının değerlendirilmesinde, klinik değerlendirme ölçütleri ile beraber kullanılabileceğini desteklemektedir. Ultrasonografi; kolay, tekrarlanabilir ve maliyet-etkin bir yöntem olarak iskiofemoral impingement sendromunun tanı ve takibinde uygulanabilir, ancak; bulgularımızın daha güçlü biçimde desteklenebilmesi için daha geniş örneklemli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: İskiofemoral impingement, quadratus femoris kası, ultrason