Foveada vitelliform lezyonu olan hastaların güncel yaşam verileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA YORULMAZ
Danışman: Sami YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Erişkin başlangıçlı foveomakular vitelliform distrofi (EBFVD) tanılı gözlerde multimodal görüntüleme yöntemleriyle yapısal değişiklikleri değerlendirmek, metamorfopsiyi kantitatif (M-CHARTS™) ve kalitatif (Amsler Grid Testi) testlerle inceleyerek fonksiyonel değişikliklerle olan ilişkisini ortaya koymak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Retrospektif ve kesitsel olarak yapılan bu çalışmaya Temmuz 2021–Temmuz 2024 yılları arasında Bursa Şehir Hastanesi Retina Birimi'nde EBFVD tanısıyla izlenen ve en az 12 ay takip edilen 60 hastanın 100 gözü dahil edildi. Tüm gözlerin başlangıç ve 12. ay verileri değerlendirildi, 18. ve 24. ay verileri ise bu sürelerde takibi bulunan hastalardan elde edildi. Her vizitte renkli fundus fotoğrafı, fundus otofloresans (FOF) ve spektral-domain optik koherens tomografi (SD-OKT) görüntüleri analiz edilerek lezyon boyutu, alanı, makula kalınlıkları ve elipsoid zon (EZ) bütünlüğü ile hiperreflektif nokta (HRN) varlığı kaydedildi. En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) logMAR birimine çevrilerek değerlendirildi; metamorfopsi için ise Amsler Grid Testi (AGT) ve M-CHARTS™ kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 69,5±10,1 yıl olup, %71,7'sinde her iki gözde de EBFVD tanısı mevcuttu. Takip süresince lezyonlarda vitelliform evreden atrofik evreye ilerleyiş izlendi. EİDGK, özellikle vitellirüptif ve atrofik evrelerde anlamlı olarak azaldı (p<0,001). Lezyon eni, boyu ve alanı zamanla artış gösterdi; başlangıç ve son lezyon boyu ile EİDGK arasında anlamlı korelasyon saptandı. Dış retinal kalınlık, özellikle atrofik evrede diğer evrelere göre anlamlı derecede ince izlendi (p=0,027). EZ bütünlüğü kaybı yalnızca vitellirüptif ve atrofik evrelerde görüldü (p<0,001). HRN varlığı ise psödohipopiyon ve vitellirüptif evrelerde istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). AGT pozitifliği en sık atrofik evrede gözlenirken, vertikal metamorfopsi skoru lezyon boyutları ile pozitif korelasyon gösterdi (tüm p<0,05). Sonuç: EBFVD hastalarındaki yapısal ilerlemenin, RPE ve dış retina dejenerasyonuna ikincil olarak görsel fonksiyon kaybı ve artmış metamorfopsiyle ilişkili olabileceği saptandı. Multimodal görüntüleme; hastalık evrelemesi ve prognoz takibinde önemli olup, M-CHARTS™ ve AGT gibi metamorfopsi testlerinin rutin takibe entegre edilmesi, fonksiyonel değişikliklerin erken saptanmasına katkı sağlayabileceği düşünüldü. Anahtar Kelimeler: Amsler Grid Testi, Fundus otofloresans, Lipofuskin, M-CHARTS, Metamorfopsi, Vitelliform