Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda uyku kalitesinin plazma aterojenik indeks,nötrofil/lenfosit oranı ve monosit/HDL oranı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞAN GÜLMEZ
Danışman: Yalçın HACIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Diyabetes mellitus,insülin salgısındaki yetersizlik,insülin etkisindeki bozulma veya her ikisinin bir arada bulunması sonucu gelişen hiperglisemi ile karakterize edilen metabolik hastalıklar grubudur. Tip 2 Diyabetli hastalarda diyabetin gelişmesini ve komplikasyonları önlemek, glisemik kontrolü sağlamak için yaşam tarzı değişikliklerinden biri olan uyku kalitesinin korunması şiddetle tavsiye edilmektedir. Nötrofil/ Lenfosit oranı (NLO), Monosit/HDL kolesterol oranı (MHO), Plazma Aterojenik İndeks (PAİ) diyabetik hastalarda kardiyovasküler hastalık riskini ve inflamasyonu değerlendirmek için maliyet etkin, kolayca bulunabilen ve kolayca hesaplanabilen belirteçlerdir. Bu çalışmada T2DM hastalarında uyku kalitesi ve PAİ, MHO, NLO arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma İstanbul EAH Aile Hekimliği ve Dahiliye Poliklinikleri 'ne 10.09.2024-10.11.2024 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri T2DM tanılı hastalar üzerinde yapılan prospektif, kesitsel bir çalışmadır. Tip 2 diyabet hastalarına iki bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır. Anketin birinci kısmı sosyodemografik bilgiler, diyabet ilişkili sorulardan, ikinci kısmı ise Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'nden (PUKİ) oluşmuştur. Hastaların açlık kan glukozu, HbA1c, kolesterol, trigliserit, HDL kolesterol, LDL kolesterol, hemogramdan monosit, nötrofil, lenfosit değerleri retrospektif olarak elde edilmiştir. Plazma aterojenik indeksi log (trigliserit / HDL kolesterol) (plazma trigliserit düzeyinin HDL kolesterol düzeyine oranının 10 tabanında logaritması) formülü ile hesaplanmıştır. Monosit/HDL kolesterol ve Nötrofil/Lenfosit oranları hesaplanmıştır. Katılımcıların Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile bu oranlar karşılaştırılmıştır. PUKİ ≥5 kötü uyku kalitesi, PUKİ %7 kötü glisemik kontrol olarak belirlenmiştir. HbA1c ≤%7 olan kişi sayısı 96(%48), HbA1c>%7 kişi sayısı 104 (%52)'dür. PUKİ ≥5 grubunda PUKİ 0,05). HbA1c>%7 grubunda PUKİ ortalamaları HbA1c ≤%7 grubuna göre anlamlı derecede yüksektir(p=0,006). HbA1c gruplarına göre yapılan PAİ, MHO, NLO ortalamaları karşılaştırılmasında, PAİ ile anlamsız ilişki, HbA1c>%7 grubunda MHO ve NLO ortalamaları HbA1c ≤%7 grubuna göre anlamlı ölçüde yüksek saptanmıştır (p=0,013) (p=0,034). Uyku kalitesi, HbA1c ve cinsiyetlere göre karşılaştırma yapıldığında, erkek grubunun Monosit/HDL kolesterol ortalamaları kadın grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksektir. Uyku kalitesi ve HbA1c gruplarıyla erkek, kadın cinsiyet grubu arasında yapılan PAİ, MHO, NLO ortalamaları arasında anlamlı korelasyon gözlenmemiştir (p>0,05). SONUÇ: Çalışmamızda uyku kalitesiyle HbA1c arasında anlamlı ölçüde ilişki saptanmamıştır fakat zayıf glisemik kontrolü olan hastaların uyku kalitesi indeksi ortalama sayısal değerinin yükseldiği görülmüştür. Uyku kalitesiyle PAİ, MHO, NLO arasında da anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bu çalışmanın bulguları, T2DM hastalarında uyku kalitesiyle bu belirteçler arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha kapsamlı ve titizlikle planlanmış araştırmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler:Tip 2 Diyabetes Mellitus,uyku kalitesi,plazma aterojenik indeks,monosit/HDL oranı,nötrofil/lenfosit oranı