Geriatrik kalça cerrahisinde kırık tipi ve preoperatif nutrisyonel durum ile postoperatif ağrı ve prognoz arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERUDUN ERTAN
Danışman: Ramazan BALDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Cerrahi geçiren geriatrik hastalarda malnutrisyonun yaygın olarak görüldüğü ve postoperatif prognozla yüksek oranda ilişkili olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte beslenme tarama araçlarının geriatrik cerrahi hastalarında prognostik gösterge olarak kullanılabiliceği belirtilse de, ortopedik kalça cerrahisi sonrası ağrı ile ilişkisi henüz değerlendirilmemiştir. Çalışmamızda Beslenme Risk Skoru 2002 (NRS2002), Mini Beslenme Değerlendirmesi – Kısa Form (MNA-SF), Geriatrik Beslenme Riski İndeksi (GNRI), Prognostik Beslenme İndeksi (PNI), Charlson komorbidite indeksi (CCI) ve Albümin ile geriatrik kalça cerrahisi sonrası postoperatif ağrı, komplikasyonlar ve hastane kalış süresi arasındaki ilişki incelenmek istendi. Beslenme ile ilgili tarama araçlarından hangisinin bu hastalarda prognozu öngörebileceği araştırıldı. Buna ilave olarak yapılan cerrahi tipi ile postoperatif ağrı, komplikasyonlar ve hastane kalış süresi arasındaki ilişki de değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli prospektif, gözlemsel çalışma Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'nun 25.12.2024 tarihli, 2024-BÇEK/193 sayılı kararı ile etik kurul onayı, NCT06784089 numaralı "ClinicalTrials.gov" kaydı ve hastaların yazılı onamı alındıktan sonra, Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ameliyathane 'sinde yapılmıştır. 65 yaş üstünde olup, kalça kırığı nedeni ile, spinal anestezi altında ameliyat olan toplam 95 hasta çalışmamıza dahil edildi. Hastaların malnutrisyon riski preoperatif NRS-2002, Albumin düzeyi, Prognostik PNI, GNRI, MNA-SF ile tespit edildi. Hastalara uygulanan cerrahi tipi, hastalarda gelişen intraoperatif ve postoperatif komplikasyonlar, hastaların hastane kalış süresi, ilk 24 saat ağrı düzeyleri ve toplam morfin tüketim miktarları kaydedildi. Bulgular: GNRI'nin postoperatif 1.saat ve 4. saat, MNA-SF'in postoperatif 2.,4.,8., ve 24. saat , NRS-2002'nin postoperatif 2.saat, Albüminin postoperatif 2., 4.,8. ve 24. saat, CCI'nın ise postoperatif 2. ve 8. saatte ağrı ile ilişkili olduğu ve bu parametreler açısından yüksek riskli olan hastaların ağrı şiddetinin daha fazla olduğu tespit edildi(p 0,05). Ancak GNRI dışında, bütün parametreler açısından yüksek riskli hastalarda 24 saatlik toplam morfin tüketiminin daha yüksek olduğu tespit edildi (p 0,05). GNRI, Albumin ve MNA-SF açısından yüksek riskli hastalarda hastane yatış süresi anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p 0,05). Proksimal femoral çivileme (PFN) yapılanların hastane kalış süresi ve yoğun bakım kalış süresinin Total kalça protezi (TKP) yapılanlardan daha uzun olduğu saptanmıştır(p<0,05). Sonuç: Kalça kırığı ameliyatı geçiren yaşlı hastalarda ameliyat öncesi beslenme durumunun, ameliyat sonrası ağrı düzeylerini, morfin tüketimini, hastanede ve yoğun bakım ünitesinde kalış süresini etkilediği kanısındayız. Bu nedenle, kalça ameliyatı geçiren yaşlı hastalar için yalnızca anesteziye ve ameliyatın kendisine odaklanmak yeterli değildir. Ameliyat öncesi beslenme durumu dikkatlice değerlendirilmeli, yetersiz beslenme riski taşıdığı tespit edilen geriatrik hastaların postoperatif süreçte ağrı şiddetinin ve morfin tüketiminin daha fazla olabileceği göz önünde bulundurulmalı, postoperatif ağrı yönetimi daha dikkatli değerlendirilmelidir.