Aile hekimliği asistanlarının tansiyon ölçümündeki yaklaşımları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAAN ANIL AYDIN
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Birinci basamağın en temel özelliklerinden biri olan kronik hasta takibi ve koruyucu hekimlik yaklaşımı kapsamında hipertansiyon hastaları aile hekimleri tarafından oldukça yakından izlenen hasta grubudur. Aile hekimleri tarafından takip edilen hipertansif hastalar iyi bir kan basıncı düzenlenmesi ile kardiyovasküler risklerden ve diğer komplikasyonlardan korunmuş olur. Bu sebeple aile hekiminin doğru tansiyon ölçümünü bilmesi ve uygulaması oldukça önemlidir. Bu çalışmada da amacımız Ankara ilinde eğitim gören aile hekimliği asistanlarının kan basıncı ölçümü hakkındaki yaklaşımlarını saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel ve gözlemsel bir çalışmadır. Araştırma, aile hekimliği asistanlarının tansiyon ölçümüne ilişkin bilgi ve tutumlarını belirlemek amacıyla anket çalışması olarak tasarlanmıştır. Anketimizde bilgi düzeyi ve uygulama düzeyi puanları hesaplandı. Araştırmanın evrenini Ankara'da görev yapan tüm aile hekimliği asistanları ve yaklaşık 500 kişi oluşturmaktadır. Anket formları çevrimiçi olarak katılımcılara sunuldu ve ilgili tüm kliniklere iki kez ulaşıldığında anket sonlandırıldı. Araştırma için örneklem alınmamış ve tüm evrene ulaşılması hedeflenmiştir. Anket, Haziran-Temmuz 2022 tarihleri arasında araştırmaya katılmaya gönüllü olan 223 asistan hekim tarafından doldurulmuştur. Bulgular: Uygulama pratiği değerlendirme puanı ortalaması 4,56±2,40 olup, asistanlar en düşük 0, en yüksek 13 puan aldı. Bilgi düzeyi değerlendirme puanı ortalaması ise 15,44±2,25 olup, asistanlar en düşük 1, en yüksek 19 puan aldı. Uygulama pratiği değerlendirmesinde 11 soru yer almıştır ve en fazla doğru cevaplanan soru ölçümden önce hastayı en az 5 dakika dinlendirmek; en az doğru cevaplanan soru ise hekimin çalıştığı kurumda zayıf hastalara uygun bir manşon bulundurması ve risk faktörlerinden bağımsız her hastada ilk muayenede ortostatik hipotansiyona bakılması gerektiğidir. Bilgi düzeyi değerlendirmesinde 17 soru yer almıştır ve en fazla doğru cevaplanan soru kolu sıkan giysilerin giyilmemesi ve ölçüm yapılan odanın ne sıcak ne de soğuk olması; en az doğru cevaplanan soru ise gece ayaktan kan basıncı takibinin 120/70 mmHg olduğu sorulardır. Anket sorularından "Bilgim yok" seçeneği en fazla cevaplanan düzenli kalibrasyon sağlama sorusunda, en az cevaplanan ise kolu sıkan giysiler giyilebilir sorusundadır. Sözleşmeli aile hekimliği eğitimi alan asistanların uygulama puan ortalamalarının tam zamanlı aile hekimliği uzmanlık eğitimi alan asitanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p<0,001). Sonuç: Kan basıncı ölçümü ile ilgili sorulara genel olarak bakıldığında, ölçümlerin uygunluk oranının düşük ancak bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Aile hekimliği asistanlarının tekrarlayan eğitimler ile unutulan, gözden kaçan veya ihmal edilen adımları tekrar gözden geçirilmesi doğru kan basıncı ölçüm farkındalığı için etkili bir yaklaşımdır. Tam zamanlı aile hekimliği asistanlarının eğitiminde, teorik eğitimin aynı zamanda uygulamalı eğitimle de desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz. Her hekim için tansiyon ölçümündeki hataları bulmaya yönelik uygulamalar yapılmalı ve hekimlerin tansiyon ölçümündeki eksiklikleri giderilmelidir. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, hipertansiyon, kan basıncı ölçümü