Bakteriyemik hastalarda prokalsitonin düzeyi ile enfeksiyon etkeni ve enfeksiyon odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA DUTAĞAÇ
Danışman: İlyas DÖKMETAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Bakteriyel enfeksiyonun tanısı ve etken patojenin belirlenmesi için kan kültürü çok önemlidir. Ancak kan kültürü 24-48 saatte sonuç verdiğinden tedavi planlamasında yardımcı olabilecek başka biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Gram negatif ve Gram pozitif bakterilerin farklı inflamatuar yolakları uyarmasına bağlı olarak salınan sitokinlerin ve prokalsitonin düzeylerinde farklılıklar görülmektedir. Çalışmamızda bakteriyemisi olan hastalarda kan kültürü henüz sonuçlanmadan başlangıç prokalsitonin düzeyi ile bakterinin Gram boyanma özelliği ve enfeksiyon odağı arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde retrospektif karşılaştırmalı vaka serisi olarak gerçekleştirildi. Haziran 2016 - Kasım 2017 tarihleri arasında 18 aylık dönemde kan kültüründe üreme olan ve eş zamanlı prokalsitonin düzeyine bakılan Yoğun Bakım Ünitesi ve diğer yataklı servislerde yatarak tedavi gören hasta dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, klinik izlem notları, konsültasyon notları, epikriz notları ve laboratuvar verileri hasta dosyalarından elde edildi. Prokalsitonin düzeyinin bakterinin Gram boyanma özlelliğini tahmin etme gücü ROC analizi ile değerlendirildi. p˂0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya kan kültüründe üreme olan ve eş zamanlı prokalsitonin düzeyi bakılan 214 hasta dahil edildi. Hastaların 103'ü (% 48,1) kadın, 111'i (%51,9) erkek, yaş ortalaması 66,86 ±17,4 olarak görüldü. Bakteriyemik olguların 122'sinde gram negatif bakteri, 92'sinde Gram pozitif bakteri identifiye edildi. Gram negatif bakteri enfeksiyonunda prokalsitonin ortanca değeri 10.3 ng/ml, Gram pozitif bakteri enfeksiyonunda prokalsitonin ortanca değeri 2.14 ng/ml olarak görüldü. Gram negatif bakteri ile enfekte olguların prokalsitonin değerleri, Gram pozitif bakteri ile enfekte olguların prokalsitonin değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Gram negatif patojenler ile meydana gelen bakteriyemiyi öngörmek için prokalsitonin (PCT) cut off değeri 4,47 ng/ml olarak hesaplandı (%65,6 sensitif, %73.9 spesifik). Gram negatif bakteriler ile enfekte olguların trombosit değerleri, Gram pozitif bakteriler ile enfekte olguların trombosit değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p˂0,05). Her iki grubun C-Reaktif Protein değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Bakteriyemilerde en sık izole edilen bakteri E.coli, en sık bakteriyemi nedeni üriner sistem enfeksiyonu olarak görüldü. İkinci sırada kaynağı bilinmeyen primer bakteriyemi olguları yer aldı. Yumuşak doku enfeksiyonu ve primer bakteriyemi olan olguların prokalsitonin düzeyleri anlamlı düşük; batın içi enfeksiyonu ve üriner sistem enfeksiyonu olan olguların prokalsitonin düzeyleri anlamlı yüksek bulundu (p˂0,05). Sonuç: Bakteriyemide kan kültürü henüz sonuçlanmadan bir saat içinde sonuç veren prokalsitonin, etken patojenin ve enfeksiyon bölgesinin tahmin edilmesine ve bunun sonucu olarak ampirik antibiyotik tedavisinin hızlı ve uygun bir şekilde düzenlenmesine katkı sağlayabilir.