Santral juguler ven kateter lümen tutucu tasarımı ve ergonomik kullanımının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN ÖZKAN

Danışman: Emine İYİGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma santral juguler ven kateter lümenlerinin sarkmasını önlemeye yönelik santral juguler ven kateter lümen tutucu aparatının geliştirilmesi ve ergonomik kullanımının değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın birinci basamağını santral juguler ven kateter lümen tutucu aparatının geliştirilmesi, ikinci basamağını ise klinik simülasyon laboratuvarında hasta odası simüle edilerek yapılan çapraz randomize kontrollü çalışma oluşturmuştur. Çalışmaya, 20 müdahale-kontrol, 20 kontrol-müdahale grubu olmak üzere toplam 40 sağlıklı gönüllü katılmıştır. Çapraz randomizasyon doğrultusunda, her iki grupta kendi uygulama sırasına göre hem aparatsız (kontrol) hem de aparatlı (müdahale) uygulama deneyimlemiştir. Veri toplamada "Sağlıklı Gönüllülerin Tanımlayıcı Özellikleri Bilgi Formu", "Santral Juguler Ven Kateteri Değerlendirme Formu", "Quebec Yardımcı Teknoloji Kullanıcı Memnuniyeti Değerlendirme Anketi", "Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği" ve "Görüş Bildirim Formu" kullanılmıştır.Veriler kontrol (n=40) ve müdahale (n=40) uygulamalarının karşılaştırılması ile elde edilmiştir. Çalışmaya katılan sağlıklı gönüllülerin tanıtıcı özellikler yönünden benzer olduğu bulunmuştur. Müdahale grubunda konfor ve baş boyun hareket kolaylık durumunun kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek, kateter pozisyon sarkma durumunun ise daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.001). Geliştirilen santral juguler ven kateter lümen tutucu aparatından memnuniyetin (medyan:4,38, IQR: 4-4,75) ve kullanılabilirliğin (84,19 ±15,33) yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre geliştirilen santral juguler ven kateter lümen tutucu aparatının lümen sarkmalarını önlemeye yönelik etkili ve kullanılabilir olduğu değerlendirilmiştir.