Hemofilik artropatili hastalarda dengenin klinik değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORCAN ALTAN
Danışman: Namık Yaşar ÖZBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hemofili, Faktör VIII, IX veya XI eksikliği sonucunda gelişen nadir bir kalıtsal kanama bozukluğu olup, eklem içi ve kas içi kanamalarla kendini gösteren bir grup hastalıktır. Hemofili hastalarının büyük bir kısmı özellikle emeklemeye ve yürümeye başladığında travmaya sekonder ekstremitelerde kolay ekimoz oluşumu ile tanı almaktadır. Hemartrozlar ve hematomlar hemofili hastalığı için karakteristik kanama noktaları olarak gösterilebilir. Hemofili hastalarında tekrarlayan eklem kanamalarına bağlı olarak eklem yapısında bulunan sinoviyal membranda kronik inflamasyon meydana gelir. Devamında kan içindeki proteolitik enzimler aracılığı ile eklem kıkırdağında dejenerasyon gelişir ve sonuç olarak eklem boşluğunda daralma meydana gelir. Özellikle hedef eklemlerde bu olumsuz gelişmeler çok daha hızlı gözlenir ve kronik hemofilik artropati meydana gelir. Denge üç boyutlu uzayda oryantasyonumuzu sağlayan ve buna göre, düşmeyi engelleyecek şekilde vücut postürümüzü ayarlayan bir mekanizmadır. Derin duyu, görsel ve işitsel reseptörlerden gelen uyarılar santral sinir sistemi tarafından değerlendirildikten sonra ilgili kas gruplarının hareketi sağlanır. Çalışmamızın amacı artropatik eklem yapısında bulunan derin duyu (propriyosepsiyon) reseptörlerinde olan hasarın hastaların denge fonksiyonuna olan etkisini araştırmaktır. Denge kompleks bir işlev olduğu için klinik olarak değerlendirilmesi tek bir tetkik ile mümkün olmamaktadır. Dengenin statik, dinamik ve fonksiyonel bileşenleri farkı testler ile değerlendirilmektedir. Hemofilik artropatinin denge üzerine etkisini araştırmak amacıyla toplam üç merkezden 34 hemofilik artropati hastası ve bu hastalar ile yaş, kilo ve sosyodemografik olarak benzer 34 sağlam gönüllü çalışmamıza dahil edilmiştir. Artropati hastalarının hasarlı eklemler kendi içlerinde Gilbert ve Pettersson skoruna göre puanlandırılmıştır. Dengenin bileşenlerinden statik dengeyi değerlendirmek için hastalar denge cihazı ile statik test; dinamik dengeyi tetkik etmek için Fonksiyonel Erişim Testi; fonksiyonel dengeyi test etmek için Zamanlı Kalk ve Yürü testi ile Pediatrik Berg Balans Skalası uygulanmıştır. Hemofilik artropati hastalarının sağlam gruba göre denge testlerine bakıldığında; hasta grubun sağlam gruba göre düşme riski daha fazla bulunmuştur. Artropati grubu kendi içinde değerlendirildiğinde ise artropati şiddeti arttıkça hastaların düşme riski ve denge testleri parametrelerinin bozulduğu saptanmıştır. Dolayısıyla artropatinin gelişimini engelleyecek tedavi ve profilaksi stratejileri hastaların hayat kalitesini arttıracak, tekrarlayan düşme ve kanamaya bağlı morbiditeyi azaltacaktır. Anahtar kelimeler: Hemofili, hemofilik artropati, denge, denge testleri, statik denge, dinamik denge, fonksiyonel denge