İdiyopatik pulmoner fibrozis hastalarında sağlıkla ilişkili yaşam kalitesine etki eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE AK AYAROĞLU
Danışman: Dicle KAYMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF), yüksek mortalite ve morbidite oranlarıyla seyreden, kronik ve ilerleyici bir interstisyel akciğer hastalığıdır. Son yıllarda, İPF ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi (SİYK) arasındaki ilişkiye dair farkındalık artsa da bu alandaki araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle çalışmamızda yeni tanı alan İPF hastalarında SİYK'ne etki ettiği klinik olarak öngörülen değişkenlerin etkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi 23.11.2023-23.12.2024 tarihleri arasında ATS/ERS/JRS/ALAT 2022 rehberine göre yeni tanı alan 47 İPF'li hasta çalışmaya alındı. Hastaların demografik ve semptomatik özellikleri, solunum fonksiyon testleri ve karbonmonoksit difüzyon kapasiteleri, ekokardiyografik (EKO) incelemeleri, üst ve alt ekstremite egzersiz kapasiteleri kaydedilerek, bu parametrelerin kronik solunum hastalıkları anketi (KSHA) ile değerlendirilen SİYK'ne etkisi çoklu doğrusal regresyon analizi yapılarak incelendi. Bulgular: Çalışmaya alınan 47 hastanın %78.7'si erkek, %21,3'ü kadın olup ortalama tanı yaşı 69.79±6.72 yıldı. Hastaların SİYK'nin değerlendirildiği KSHA toplam skoru ile erkek cinsiyet, karbonmonoksit difüzyon kapasitesi (DLCO) (litre), 6 dakika yürüme mesafesi (6DYM), 6 dakika pegboard ring test (6PBRT) skoru, Leicester öksürük anketi (LÖA) arasında istatistiksel ilişki bulundu (p<0.05). Regresyon modeline tüm hastalar dahil edildiğinde, mMRC (Modified Medical Research Council) dispne skoru, 6PBRT, LÖA skoru ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) yaşam kalitesi puanlarının bağımsız belirleyiciler olduğu saptandı. mMRC ≥2 olan hastalarda ise yaş, komorbidite, mMRC, LÖA skoru ve yaşam kalitesi puanlarının bağımsız öngörücüler olduğu belirlendi. Sonuç: İPF'li hastalarda SİYK'nin tanı anında olumsuz yönde etkilendiği ve bu nedenle SİYK etkileyen faktörler yönünden hastaların detaylı değerlendirilip, hastaların tedavisinin bu değerlendirmeler ışığında düzenlenmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: İPF, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, kronik solunum hastalıkları anketi, leicester öksürük anketi