Sekonder jeneralize epileptik nöbetlerin gelişiminde talamusun rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU ASMA
Danışman: İrem Fatma ULUDAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sekonder jeneralize epileptik nöbetlerin gelişiminde talamusun rolü Giriş ve amaç: Fokal başlangıçlı bilateral tonik klonik nöbetlere (FBTKN) tedaviye kötü yanıt, ileri morbidite, yüksek SUDEP (sudden unexpected death in epilepsy, epilepside ani beklenmedik ölüm) riskleri sıklıkla eşlik etmektedir. Mekanizmalar az bilinmesine rağmen bazı bazal ganglion ve talamus gibi subkortikal yapıların sekonder jeneralizasyonda etkisinin olduğu bilinmektedir. Bazal ganglion ve talamus yapılarının temporal lob nöbetlerinde inhibitör rolü olabileceği öne sürülmüştür. Bu nedenle, FBTKN'nin prevalansının talamusu serbestleştiren ve ardından fokal nöbetin ilerlemesini ve yayılmasını teşvik eden bazal ganglion yolaklarındaki bozulma ile ilişkili olduğunu varsaydık. Bu amaçla temporal lob epilepsilerde (TLE) FBTKN gelişimi ile ilişkili bazal ganglion (BG) yapılarının fonksiyonel organizasyonunu incelemek amaçlı bilimsel perspektifte bir ağ kurmayı planladık. Hastalar ve yöntem: 72 hastada 5 dakikalık dinlenim durumu fonksiyonel MRG verileri toplandı ve bu hastalar nöbet öykülerine göre 3 gruba ayrıldı.(24 kişilik gruplar, sağ/sol TLE=12/12). Sadece fokal başlangıçlı nöbetleri (F) olanlar, eski fokal başlangıçlı bilateral tonik klonik nöbetleri (e-FBTKN, son 1 yılda sekonder jeneralize nöbet geçirmemiş) olanlar, güncel-fokal başlangıçlı bilateral tonik klonik nöbetleri (g-FBTKN,son 1 yıl içinde sekonder jeneralize nöbet geçirmiş) olanlar şeklinde belirlendi. İlk olarak bir grup yüksek çözünürlüklü sağlıklı kontrol kontrol verisine maskeli bağımsız bileşen analizi uyguladık ve striatum, globus pallidius (GP), talamusu her hemisferde ayrı 20 fonksiyonel parsele ayırdık. Sonrasında kendi fonksiyonel MRG verilerimizde parsel zaman serilerini çıkardık. Bazal ganglion yolaklarının unilateral özelliğini dikkate alarak her hemisfer için ayrı fonksiyonel bağlantı matriksini hesapladık. Sonrasında her fonksiyonel bağlantı matriksindeki her parselin tasarımsal karakterini belirledik ve bunu anatomik yapısı ile karşılaştırarak bölgeler arası bağlantının bir ölçütü olarak integrasyon indeksini (farklı bölgelerdeki parsellerin aynı modül içinde yer alabilme olasılığı) hesapladık. Gruplar arası integrasyon indeks verilerini ANOVA testi ile kıyasladık. Sonuçlar: 3 hasta grubunda yaş, cinsiyet, el dominansı gibi majör klinik özelliklerde belirgin fark yoktu. Çoklu değişkenli ANOVA testinde iktal hemisferde talamus ve globus pallidus interna (GPi) arasında, subtalamik nükleus (STN) ve GPi arasındaki integrasyonda anlamlı grupsal azalma saptandı. Ayrıca iktal hemisferde putamen ve GPi arasında da integrasyonda anlamlı grupsal artma izlendi. Yorum: Bu sonuçlar FBTKN geçiren TLE hastalarının BG yolaklarında bozulmanın olduğunu destekledi. Bu bozulma g-FBTKN hastalarında e-FBTKN hastalarına göre daha belirgindi. GPi-talamus bağlantısının inhibitör etkisi bilinmektedir. Bunların arasındaki azalmış bağlantı GPi dan talamusa inhibe edici etkiyi azaltarak daha fazla sekonder jeneralize nöbet oluşumunu tetiklemekte ve aslında sürekli kendini uyaran bir devre varlığını göstermekte olabilir. Bu data sekonder jeneralize nöbetlerdeki ana nöral devreleri netleştirmekte ve sekonder jeneralize nöbetlerde tedaviye yanıt cevabını bize göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Temporal lob epilepsi(TLE); Fokal başlangıçlı bilateral tonik klonik nöbet(FBTKN); Talamus; Fonksiyonel MRG; Globus pallidus(GP)