Çocuk ve ebeveynlerin sağlık davranışlarının çocukluk çağı obezitesi ile ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ÖZTÜRK

Danışman: Merve KOLCU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, Aile Sağlık Davranış Ölçeği'nin (ASDÖ) Türkçe geçerlilik ve güvenirliliğinin gerçekleştirilmesi ve çocuk ve ebeveynlerin sağlık davranışlarının çocukluk çağı obezitesi ile ilişkisini belirlemek amacıyla metodolojik ve tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma örneklemini Şubat 2022 - Mayıs 2022 İstanbul ilinde yer alan anaokulu, ilkokul ve ortaokul seviyesinde yedi devlet okulunda öğrenim gören 5-12 yaş aralığında çocuğa sahip ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 358 ebeveyn oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Ebeveyn ve Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu, Aile Beslenme ve Fiziksel Aktivite Formu (ABFAÖ) ve Aile Sağlık Davranış Ölçeği (ASDÖ) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS 22.0 (Statistical Package For Social Science) ve AMOS 21.0 istatistik programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışma örnekleminde yer alan ebeveynlerin yaş ortalaması 37,72±5,44 yıl, çocukların ise 8,87±1,96 yıldır. Ebeveynlerin %46,6'sı fazla kilolu/obez ve çocukların %38,2'si fazla kilolu/obezdir. ASDÖ'nün doğrulayıcı faktör analizi sonucunun ölçeğin orijinal yapısını doğruladığı ve Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısının 0,80 olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin ABFAÖ toplam puan ortalaması 58,28±6,72, ASDÖ toplam puan ortalaması 57,85±9,17 olarak hesaplanmıştır. Ebeveynlerin ABFAÖ toplam puanları ile ASDÖ toplam puanları arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (r:0,511, p<0,001). Sonuç: Çocukluk çağı obezitesinin önlenmesinde ve yönetiminde çocuğun ve ebeveynlerin bütüncül olarak değerlendirilmesi; sağlık davranışlarının geliştirilmesinde aile merkezli girişimlerin planlanması ve bu girişimlerin okul sağlığı hemşireleri başta olmak üzere multidisipliner bir ekip ile yürütülmesi önerilmektedir. Ayrıca, ASDÖ'nün Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.