Yara bakımı için başvuran yetişkin hastalarda yara iyileşmesinin pankreatik enzim yetmezliği ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET SELMAN KORGUN
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, pankreatik enzim yetmezliğinin yara iyileşmesi üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırma Temmuz 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Bağlaraltı Eğitim ASM, Kazım Karabekir Eğitim ASM, Palyatif Bakım Servisi ve Yara Bakım Polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. 18 yaş ve üzerindeki 299 kişi, 110 tanesi kontrol 189 tanesi çalışma grubu olmak üzere iki kısımda çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden akut veya kronik yarası olan gönüllü hastalara PEY anketi soruları yöneltilip, pankreatik enzim yetmezliği ve yara iyileşmesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bulgular: Hasta grubu vakaların kontrol grubu vakalarına göre yaş ortalamalarının daha yüksek olduğu bulundu (p=0,018). Hasta grubunda erkek katılımcı oranı daha yüksekti (p=0,004). Hasta grubunda yaraların %51,1'i diyabetik ayak yarası idi. Bunu bası yarası, venöz ülserler ve yanık yaraları takip etmekteydi. Kontrol grubu yaralarının tamamı iyileşirken hasta grubunda tamamen iyileşen yara oranı %51,1 idi. Hasta grubunda PEY pozitifliği %7,1 iken kontrol grubunda PEY testi sonucu pozitif hasta yoktu. Aktif vakaların önemli bir kısmının diyabetik ayak ve bası yarası olan vakalar olduğu; ampüte edilen vakaların %85,7'sinin diyabetik ayak olduğu; mortalite olan vakaların ise yarısının bası yarasına diğer yarısının ise diyabetik ayağa sahip olduğu görülmektedir. PEY sonucu pozitif olan vakaların hiperbarik oksiyen tedavisi alanların oranlarının daha yüksek olduğu bulundu. PEY test sonucu pozitif olanlarda yara iyileşme süresinin daha uzun olduğu tespit edildi. Pey testi sonucunun pozitif olma durumunun yara bakımında kötü sonuç alma riskini 2,283 kat arttırdığı bulundu. Diyabetik ayak olma durumunun 2,073 kat yara bakımında kötü sonuç alma riskini arttırdığı bulundu. Sonuç: Pankreatik enzim yetmezliği testi sonucu pozitif olan hastalar, yara iyileşmesi konusunda daha dikkatli izlenmeli ve tedavi süreçlerinde beslenme desteği, malnütrisyonun giderilmesi ve bağışıklık sistemi fonksiyonlarının desteklenmesi gibi önlemler alınmalıdır. Bu hastalar için uygun tedavi stratejilerinin belirlenmesi, iyileşme süreçlerini hızlandırabilir ve kötü sonuç risklerini azaltabilir. Anahtar kelimeler: Yara iyileşmesi, pankreas, vitamin, yağ, malnütrisyon.