Üst ekstremite selektif kontrol skalasının inmede geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİDEM BOZ SÖNMEZ
Danışman: Esra GİRAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı serebral palside üst ekstremite selektif motor kontrolünü değerlendirmek üzere geliştirilmiş olan Üst Ekstremite Selektif Kontrol Skalası (Selective Control of Upper Extremity Scale- SCUES)'nın inmede geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: En az 6 aydır iskemik veya hemorajik inme sonucu hemipleji tanısıyla takip edilen, 18-75 yaş aralığında, üst ekstremite etkilenimi mevcut, koopere ve komut alabilen hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik verileri, Brunnstrom Motor İyileşme Evreleri ve Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflamaları (FAS) kaydedildi. SCUES değerlendirmesi video kayıt alınarak yapıldı. SCUES'in geçerliğinin ortaya konması için Fugl Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Ölçeği (FMDÖ), Kutu Blok Testi, üst ekstremite spastisitesi Modifiye Ashworth Skalası (MAS) skorları, Brunnstrom Hemipleji İyileşme Evrelemesi ve İnme Etki Ölçeği (İEÖ) kullanıldı. Gözlemciler arası güvenirliğin ortaya konulması için iki ayrı değerlendirici FMDÖ ve SCUES'i aynı şartlarda birbirlerinden bağımsız ve kör olarak değerlendirdi. Gözlemci içi güvenirliğin değerlendirilmesi için birinci değerlendirici ilk muayeneden 15 gün sonra SCUES video kaydını ikinci kez puanladı. SCUES'in geçerliğinin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi; gözlemci içi ve gözlemciler arası güvenirliğin değerlendirmesinde sınıf içi korelasyon katsayısı hesaplanması, kappa ve weighted kappa analizleri kullanıldı. Bulgular: SCUES toplam skoru ile FMDÖ üst ekstremite, kutu blok testi ve İEÖ toplam skorları arasında geçerliği gösteren pozitif istatiksel anlamlı çok yüksek ve yüksek dereceli korelasyon saptandı (sırasıyla rho=0,944, p=0,01; rho=0,88, p=0,0001; rho=0,883, p=0,01). SCUES toplam skoru Brunnstrom üst ekstremite proksimal ve distal değerleri ile istatiksel anlamlı derecede ilişkili bulundu (sırasıyla r=0,84, p=0,01; rho=0,82, p=0,01). SCUES'in gözlemci-içi güvenirliği için ICC değeri 0,99 (%95 CI: 0,989-0,997, p=0,001) olup mükemmel güvenirlik gösterdi. SCUES'in tüm maddelerinin gözlemci-içi güvenilirliğinin ortaya konulması için hesaplanan kappa ve weighted Kappa değerleri 0.75'in üzerinde saptanmış olup mükemmel güvenilirlik gösterdi. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre inmede SCUES, FMDÖ ile benzer derecede geçerlik ve güvenirliğe sahiptir. FMDÖ'ye kıyasla daha kısa sürede tamamlanabilen ve pratik bir değerlendirme aracı olması sebebiyle sonraki çalışmalarda ve klinik değerlendirmelerde inmede üst ekstremite selektif motor kontrolün değerlendirilmesinde SCUES'in kullanılmasını önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: inme, selektif motor kontrol, üst ekstremite