Majör depresyon tanılı hastalarda beyin morfolojisi ile periferik inflamasyonun ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İMREN KURT SABİTAY

Danışman: Simge Seren KIRLIOĞLU BALCIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Majör depresif bozuklukta (MDB) inflamasyon ve nörogörüntüleme bulgularının hastalığın nörobiyolojik temellerini, klinik prezentasyonunu ve tedavi stratejilerini anlamada kritik öneme sahip olduğu giderek daha net anlaşılmaktadır. Bu retrospektif çalışma, yatarak tedavi gören MDB hastalarında periferik inflamasyon belirteçleri ile beyin gri madde hacmi ve klinik belirtiler arasındaki ilişkileri araştırmayı hedefledi. Bu retrospektif çalışma, yatarak tedavi gören MDB hastalarında periferik inflamasyon belirteçleri ile beyin gri madde hacmi ve klinik belirtiler arasındaki ilişkileri araştırmayı hedefledi. GEREÇ VE YÖNTEM: Aralık 2020-2024 tarihleri arasında DSM-5 kriterlerine göre majör depresyon tanısı ile psikiyatri servisinde yatarak tedavi görmüş 176 hasta incelendi. Hastaların sosyodemografik bilgileri, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) tabanlı depresif belirtileri, Global Değerlendirme Ölçeği (GDÖ) ve Klinik Global İzlenim Hastalık Şiddeti Alt Ölçeği (KGİ-S) skorları kaydedildi. Kan örneklerinden C-reaktif protein (CRP) düzeyleri elde edildi ve nötrofil-lenfosit oranı (NLR) gibi inflamasyon belirteçleri hesaplandı. T1-ağırlıklı MR görüntüleri SynthSR ile standardize edilip CAT12 ile segmente edildi. SPM12 kullanılarak voksel tabanlı morfometri analizleri yapıldı. Hastalar inflamasyon düzeylerine göre yüksek (CRP>3.0 mg/L veya NLR>3.53) ve düşük inflamasyon gruplarına ayrılarak karşılaştırıldı. BULGULAR: Yüksek inflamatuar alt tip kümesinde daha ileri yaş (p=0,020), yüksek VKİ (p=0,001) ve geç hastalık başlangıcı (p=0,009) ile ilişkili bulundu. CRP artışı, temporal kutup ve inferior temporal girusta gri madde artışı; görsel korteks ve supramarginal girusta azalma ile ilişkiliydi. NLR artışı, talamusda hacim artışı ile ilgili bulunurken, angular girusta hacim azalması ile ilişkili bulundu. CRP ve NLR'nin birlikte yüksek olduğu olgularda parieto-oksipital bölgelerde hacim kayıpları saptandı. CRP düzeyi anhedoni (p=0,034), intihar girişimi (p=0,021) ve düşük işlevsellik ile ilişkiliydi. SONUÇ: Bulgular, düşük dereceli sistemik inflamasyonun MDB'de bölge spesifik morfometrik değişikliklerle bağlantılı olduğunu göstermektedir ve inflamasyon temelli alt tiplerin kişiselleştirilmiş tedavi stratejileri için hedef oluşturabileceğini düşündürmektedir.