Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı tanısında karaciğer dalak atenuasyon oranı ile TyG, FIB-4 ve APRI indekslerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS EMRE DELİKTAŞ
Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) tanısında birinci basamakta da kullanılabilecek non invaziv bir yöntem olan üst batın tomografideki karaciğer/dalak atenuasyon oranı ile TyG, FIB-4 ve APRI indeksleri arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'ne 22.09.2022 – 22.09.2023 tarihleri arasında başvuran hastalar retrospektif ve kesitsel olarak değerlendirilerek; üst batın bilgisayarlı tomografisi (BT) olan ve tomografi tarihinin en geç 1 ay öncesi veya sonrasında açlık kan şekeri, trigliserid, hemogram, AST ve ALT bakılmış olan hastalar incelenmiştir. Üst batın BT'de karaciğer sağ lob posteriordan ve aynı kesitte dalaktan atenuasyon ölçümleri Hounsfield unit (HU) birimiyle yapılarak karaciğer/dalak oranı (HUL/S) kaydedilmiştir. HUL/S≤1 olanlar NAYKH ve vaka grubu, HUL/S>1 olanlar NAYKH olmayan ve kontrol grubu olarak kabul edilmiştir. Tüm çalışma grubunun laboratuar değerleriyle trigliserid glikoz indeks (TyG), fibrozis indeksi (FIB-4) ve AST trombosit oran indeksi (APRI) kaydedilerek sosyodemografik verilerle birlikte gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Analizlerde SPSS 28.0 programı kullanılmıştır. P 0.05). Vaka grubu %56.3 (n=162) hasta olup %58.6'sı (n=95) kadın idi. Vaka grubunda biyokimyasal parametreler açısından, TG, AST, ALT değeri indeksler açısından ise TyG, AIP, APRI değeri kontrol grubundan anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.05). Vaka ve kontrol grubu cinsiyete göre ayrıldığında kadın hastalarda vaka grubunda TG, AST, ALT, TyG, AIP, APRI değeri kontrol grubundan anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.05). Sonuç: Çalışmamızda incelediğimiz indekslerden FIB-4 ile non alkolik yağlı karaciğer arasında bir ilişki görülmemiş fakat TyG ve APRI indeksleri karaciğer yağlanması olan hastalarda anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Daha geniş çaplı çalışmalarla desteklenmesi gerekmekle birlikte bu sonuç, herhangi bir görüntüleme yapılmamış hastalarda bu indekslerin non alkolik yağlı karaciğer hastalığını sadece laboratuar değerleri ile öngörmede faydalı olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: NAYKH, HUL/S, TyG, FIB-4, APRI, atenuasyon