Yeni tanı tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda Calpastatin düzeyi ve Calpastatinin metabolik parametrelerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RASİM SELÇUK YILMAZ
Danışman: İsmail DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Tip 2 Diyabet Mellitus (T2DM) karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasıyla ilişkili kronik bir hastalıktır. Calpain-Calpastatin sistemi hücre içi sinyal iletimi, proliferasyon, apopitoz, adiposit farklılaşması, hücre iskeleti oluşumu ve hareketinin modifikasyonu, nöral vezikül ekzositozu ve trombosit agregasyonu gibi birçok alanda görev alır. Tüm hücrelerde ve dokularda farklı yoğunluklarda eksprese olan Calpastatinin, T2DM patolojisiyle ilişkili olması muhtemeldir. Bu çalışmayla T2DM ile calpastatin düzeyi ve metabolik parametrelerle ilişkisinin ortaya konmasını amaçlanmıştır. ARAÇ VE YÖNTEM: Araştırmamız vaka-kontrollü çalışmadır. SBÜ İzmir Bozyaka EAH İç Hastalıkları Polikliniğinde yeni tanı T2DM hastaları kriterlere uygunluğuna göre gönüllülük ve rastlantısal olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada18-65 yaş arası 40 yeni T2DM tanılı hasta (hasta grubu), 40 tane T2DM olmadığı bilinen sağlıklı, 18-65 yaş arası gönüllü (kontrol grubu) bulunmaktadır. Tüm hasta ve gönüllülerin rutin biyokimyasal verileri değerlendirilmiş, serum calpastatin düzeyleri enzyme linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemiyle ölçülmüştür. İstatistiksel inceleme için istatistik programı olan Python 3.10 kodlama dili kullanılmıştır. BULGULAR: Tüm hastaların ortama yaşı 44,89±6,39'dur. Kontrol grubunda yaş ortalaması 44,75±6,7 yıl, hasta grubunda 45,02±6,15 yıl olarak bulunmuştur. Gruplar arasında anlamlı bir farklılık yoktur (p=0,5). Serum calpastatin düzeyi kontrol grubunda 42,23±43,93 ng/dL iken, hasta grubunda daha düşük 20,45±23,03 ng/dL olarak saptanmıştır (p<0,01). Enflamasyonla ilişkili parametrelerden C-Reactive Protein (CRP) değerleri kontrol grubu için 2,14±1,76 mg/dL, hasta grubu için 6,34±6,32 mg/dL bulundu (p<0,01). Hasta grubunda CRP değerinin pozitif yönde artığı ve calpastatinle negatif korelatif ilişki saptandı. HbA1c değerleri kontrol grubunda %5,35±0,35 iken hasta grubunda %7,35±0,88 (en yüksek %9,9) bulundu (p<0,01). Hastaların AKŞ ve HbA1c değerleri ile calpastatin arasında negatif korelatif ilişki saptandı. Ayrıca çalışmada kontrol grubunun HOMA-IR değeri 2,77±1,63 iken, hasta grubunda 5,41±2,96 saptandı (p<0,01). İnsülin değerleri kontrol grubunda 12,44±6,74 mIU/mL, hasta grubunda ise 16,05±8,15 mIU/mL bulundu (p=0,04). HOMA-IR ve insülin düzeyi ile calpastatin arasında negatif bir korelasyon ilişkisi saptandı. SONUÇ: Yeni tanılı T2DM hastalarında calpastatin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. Çalışmamızda artan calpastatin düzeyinin AKŞ, HOMA-IR, insülin, HbA1c ve CRP değerleri ile negatif korelatif ilişkisi, calpastatinin T2DM'nin patogenezinde rolü olabileceğini ortaya koymaktadır. Çalışmamız bu alanda ileride yapılacak daha kapsamlı araştırmalara kapı açmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Tip 2 Diabetes mellitus, Calpastatin, HOMA-IR, HbA1c, CRP