Acil servise başvuran üst gastrointestinal sistem kanaması olgularının risk sınıflamasında ve mortalite öngörülmesinde renal rezistif indeks ölçümünün rolü

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT ŞAHİN

Danışman: Gülşen ÇIĞŞAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil servise başvuran üst gastrointestinal sistem (GİS) kanaması olgularında geliş anında yapılan renal rezistif indeks (RRİ) ölçümünün risk sınıflandırılması ve mortalite öngörüsündeki değerini değerlendirmektir. Ayrıca RRİ'nin yoğun bakım yatışı ve kan ürünü transfüzyon ihtiyacını öngörme gücü de araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışma, Etlik Şehir Hastanesi Acil Servisi'ne üst GİS kanaması tanısı ile başvuran toplam 75 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Hastaların demografik verileri, vital bulguları, laboratuvar sonuçları ve geliş anında ölçülen RRİ değerleri kaydedildi. Klinik sonlanımı değerlendirmek amacıyla Glasgow-Blatchford Skoru (GBS), AIMS-65 ve Rockall skorlamaları hesaplandı. RRİ'nin taburculuk, risk skorlamaları, yoğun bakım yatışı, kan ürünü transfüzyon ihtiyacı, mortalite ve diğer klinik sonlanımlar üzerindeki öngörü değeri değerlendirildi. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics for Windows, Version 27.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) programı kullanılarak gerçekleştirildi. Tüm veriler istatistiksel olarak analiz edilerek p<0,05 anlamlılık düzeyi kabul edildi. Bulgular: RRİ değerlerinin, acil servisten taburcu edilen hastalarda anlamlı derecede düşük olduğu gözlendi. RRİ ile GBS, AIMS-65 ve Rockall skorları arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon saptandı. RRİ'nin, yoğun bakım yatışı ve kan ürünü transfüzyon ihtiyacını öngörmede istatistiksel olarak anlamlı bir ayırt edici güce sahip olduğu belirlendi. Tekrarlayan kanama gelişen üst GİS kanamalı hastalar ile RRİ değerleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,060). Ayrıca, RRİ'nin 0,705 cut-off değeri ile 30 günlük mortaliteyi ayırt etmede yüksek performans gösterdiği, bu değerde %91 duyarlılık ve %64 özgüllük sağladığı, tespit edildi (AUC=0,793, %95 GA: 0,689–0,898; p=0,002). Sonuç: Acil servise başvuran üst GİS kanamalı hastalarda geliş anında ölçülen RRİ'nin, mortalite ve klinik risk sınıflandırmasında yol gösterici olabileceği görülmüştür. Noninvaziv, hızlı ve kolay uygulanabilir bir yöntem olması nedeniyle RRİ'nin acil servis koşullarında erken risk belirlemede klinik karar sürecine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Renal rezistif indeks, üst gastrointestinal sistem kanaması, mortalite, acil servis