Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı ve kardiyovasküler hastalık prevalansı ve risk insidansı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA YILMAZ
Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) vakalarında kardiyovasküler hastalık sıklığını ve riskini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli kesitsel kohort çalışmamıza 1 Ağustos 2022-28 Şubat 2023 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Polikliniğine başvuran hastaların herhangi bir sebeple ultrasonografi görüntülemesinde hepatosteatoz tespit edilen hastalar değerlendirildi. 2020 MAFLD Uluslararası uzlaşı raporuna göre MAFLD tanısı konulan 151 hastanın demografik ve laboratuvar değerleri, komorbiditeleri ve nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) skoru hesaplanıp kaydedildi. MAFLD tanısı olan hastaların kardiyovasküler hastalık prevalansı ve SCORE2, QRISK2, Framingham risk skorlamalarına göre kardiyovasküler mortalite riskleri değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 53±10,6 yıl idi ve 108'i (%71,5) kadındı. Hastaların 31'inde (%20,5) eşlik eden kardiyovasküler hastalık mevcuttu. SCORE2'ye göre hastaların %64,2'si düşük riskli, %27,8'i orta riskli, %7,9'u yüksek riskli iken QRISK2'ye göre %70,2'si düşük, %29,8'i yüksek riskliydi. Framingham risk skorlamasına göre de %86,1'i düşük, %7,9 orta, %6'sı da yüksek riskliydi. Kardiyovasküler hastalığı olmayan MAFLD hastalarında ise SCORE2'ye göre %30,8'inin orta veya yüksek, QRISK2'ye göre %21,7'sinin yüksek, Framingham'a göre %10'u orta veya yüksek kardiyovaskler mortalite riski mevcuttu. Hastaların %39,2'sinin NAFLD skoru F0-F2, %6,1'inin F3-F4 iken %54,7'sinin ise belirsiz puan aralığındaydı. Erkek MAFLD hastaları kadınlara göre SCORE2, QRISK2 ve Framingham skorlamalarına göre yüksek kardiyovasküler riske sahipti (sırasıyla, p<0,001, p=0,041, p<0,001). Kardiyovasküler hastalığı olanlar veya hipertansiyonu olan hastaların SCORE2, QRISK2 ve Framingham skorları daha yüksek saptandı. Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında QRISK2 skoruna göre kardiyovasküler mortalite riski daha yüksekti (p<0,001). SCORE2'ye göre mortalite riski düşük olan hastaların orta riskli hastalara göre NAFLD fibrozis skorları daha düşüktü. QRISK2'ye göre düşük riski hastaların yüksek riskli hastalara göre fibrozis risk skorları daha düşüktü (p<0,001) ancak Framingham skorlarına göre NAFLD skorları gruplar arasında benzerdi. Framingham skorlarına ve QRISK2'ye göre düşük riskli hastalarda yüksek riskli hastalara göre üre daha düşüktü (sırasıyla p=0,009, p=0,002). Sonuç: Dahiliye polikliniğine başvuran MAFLD hastalarının yaklaşık beşte birinde eşlik eden kardiyovasküler hastalık olduğundan ve eşlik eden kardiyovasküler hastalığı olmasa bile bu hastalardaki %10-30 arasında değişen kardiyovasküler mortalite riski nedeniyle hastaların kardiyovasküler risk değerlendirmesi yapılması önemlidir. Ayrıca bu hastaların NAFLD fibrozis skorları kardiyovasküler mortalite riskini belirlemede faydalı olabilir. Anahtar kelimeler: Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı, kardiyovasküler hastalık, karaciğer yağlanması