Acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastaların risk faktörlerinin retrospektif analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL CİHAN MUTLU
Danışman: Mehmet ERYILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pulmoner emboli nonspesifik belirti ve bulguları nedeni ile tanısı zor konan ve sık atlanan ancak önlenebilir bir hastalıktır. Hekimi tanıya götürecek birinci etken hekimin hasta kliniğini değerlendirip şüphe etmesi ve risk altındaki hasta grubunu iyi bilmesidir. Bu çalışmada acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastaların risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma acil servisimize 01.01.2012 ve 31.12.2016 tarihleri arasında başvurmuş, PTE ön tanısı ile Pulmoner BT Angiyografi tetkiki yapılmış toplam 295 olgunun retrospektif olarak incelenmesi şeklinde yapılmıştır. Her olgunun yaş, cinsiyet gibi demografik verileri, cerrahi operasyonları, alt ekstremite kırıkarı, spinal kord yaralanmaları, immobilizasyon öyküsü, son 1 yıl içinde aktif kanser varlığı, Konjestif kalp yetmezliği, myokard infarktüsü, inme, diabetes mellitus, KOAH, hipertansiyon gibi kazanılmış risk faktörleri ve genetik risk faktörleri tarandı ve kaydedildi. Wells ve Revize Geneva skorları hesaplandı. Olgulara ait sonuçlar istatistiksel olarak SPSS 20.0 ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 295 hastadan 184'ünde (%62,4) BT Angiyografi ile PTE tespit edilirken, 111 olguda (%37,6) PTE tespit edilemedi. Olguların yaş aralığı 21-92 ve yaş ortalaması 59,25±19,984 (%95 Cl 56,96-61,55) tespit edildi. Olguların 156'sı (%52,9) erkek, 139'u (%47,1) kadındı. PTE saptanan grubunun risk faktörleri dağılımı 91'inde (%49,4) ≥65 Yaş, 31'inde (%16,8) immobilizasyon, 38'inde (%20,6) cerrahi oprerasyon, 41'inde (%22,2) malignite, 30'unda (%16,3) DVT, 22'sinde (%11,9) KKY, 6'sında (%3,2) SVO, 28'inde (%5,2) KOAH, 21'inde (%11,4) AF, 64'ünde (%34,7) HT, 23'ünde (%12,5) DM ve 45'inde (%24,4) genetik risk faktörü olarak tespit edildi. Risk faktörlerinden malignite (p=0,001), cerrahi operasyon (p=0,021), immobilizasyon (P=0,018), DVT (p=0,005), KKY (p=0,011) ve HT (p=0,001) istatistiksel olarak anlamlı risk faktörü olarak bulunmuştur. Bu risk faktörlerinin PTE gelişmesinde etkili olup olmadığının araştırılmasında yaş (p=0,049 OR=1,006), malignite ( p=0,028 OR=1,713), cerrahi operasyon (p=0,012 OR=3,009), immobilizasyon (p=0,041 OR=1,390), DVT (p=0,023 OR=1,747), KKY (p=0,034 OR=1,618) ve HT (p=0,036 OR=1,601) olarak bulunmuştur. Wells ve Revize Geneva skorlama sisteminin tanısal değeri karşılaştırıldığında AUC değeri Wells'te daha yüksek saptanmıştır (Wells AUC: 0,572, Geneva AUC: 0,490). Sonuç: Çalışmamızda malignite, geçirilmiş cerrahi, immobilizason, DVT, KKY ve HT' nin PTE için güçlü risk faktörleri olduğu bulundu. Bu risk faktörlerinin Wells ve Geneva klinik skorlama sistemleri ile kullanılarak PTE' nin tanı koyma sürecini kolaylaştıracağı değerlendirilmiştir. Anahtar sözcükler: Pulmoner emboli, Risk farktörleri, Wells, Revize Geneva