Diffüz büyük B hücreli lenfomalı hastalarda nütrisyonel, kaşektik, subkutan yağ doku ve psoas kası indekslerinin prognozu öngörmedeki rolleri ve karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE SUSAM
Danışman: Seda YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DBBHL) hastalarında tanı anlarındaki vücut kompozisyon parametrelerinin ve sistemik inflamatuvar cevabın, prognoz ve sağkalımı öngörmedeki rolleri ile beraber bu parametrelerin mevcut geleneksel prognostik sistemlerin gücüne olan katkısının araştırılması amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma, Konya Şehir Hastanesi Hematoloji Kliniğinde Ağustos 2020–Ağustos 2025 tarihleri arasında takip edilen ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 66 DBBHL hastası üzerinde tek merkezli ve retrospektif olarak yürütüldü. Hastaların tanı anlarındaki laboratuvar verileri ve BT/PET-CT görüntülemelerindeki L3 vertebra seviyesindeki kesitlerden elde edilen ölçüm verileri ile Prognostik Nütrisyonel İndeks (PNI), Psoas Kas İndeksi (PMI), Spinal Musküler İndeks (SMI), Kaşeksi İndeksi (CXI), Subkutan Yağ Doku İndeksi (SATI), Nötrofil Lenfosit Oranı (NLR) ve Hemoglobin-Albumin-Lenfosit-Platelet (HALP) değerleri hesaplandı. Hastalar tedaviye yanıt PET-CT, tedavi sonrası PET-CT, sağkalım ve olay gelişimi açısından geleneksel prognostik sistemler ve vücut kompozisyon parametreleri ile çoklu doğrusallıktan kaçınarak uygun karşılaştırma analizleri yapılarak değerlendirildi. Bulgular: İnterim PET-CT yanıtında indeks ve skorların tamamı anlamsız olarak izlendi (p>0,05). Tedavi sonrası PET-CT yanıtında CXI (p=0,004), HALP (p=0,049) ve NLR (p=0,033) anlamlı bulundu ve NLR çok değişkenli analizde bağımsız risk faktörü olarak saptandı (p=0,021). Öngörücü gücü arttırmak için NLR ve NCCN-IPI kombine değer olarak değerlendirildiğinde ise kombine skor klinik anlamda fark oluşturamadı (p=0,171). Mortalite ve sağkalım analizlerinde PNI (p<0,001), SMI (p=0,025), CXI (p<0,001), HALP (p=0,04) ve NLR (p=0,014) anlamlı bulundu. CXI için Youden indeksi ile belirlenen cut-off değeri 433,65 olarak saptandı ve klinik pratikte kullanılabilirliği artırmak amacıyla 430 olarak standardize edildi. NCCN-IPI risk grupları CXI cut-off değeri ile birlikte değerlendirildiğinde genel analizde anlamlılık saptandı (p<0,001); düşük-orta risk (p=0,026), yüksek-orta risk (p=0,033) ve yüksek risk gruplarında (p=0,010) anlamlı ilişki izlenirken, düşük risk grubunda anlamlılık saptanmadı (p=1). Olay gelişimi açısından PNI (p=0,045), SATI (p=0,043), CXI (p=0,002) ve NLR (p=0,014) anlamlı bulundu. CXI cut-off değeri (p<0,001) ve interim PET yanıtı (p=0,008) olay gelişimi ile anlamlı ilişki gösterdi. İnterim-PET'te kötü yanıtlı hastalar yüksek risk, iyi yanıtlı hastalar ise kaşeksi durumuna göre non-kaşektiklerde düşük risk ve kaşektiklerde orta risk olarak gruplandırıldığında anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,001). Sonuç: CXI'nin ve interim-PET yanıtının geleneksel prognostik skorlama sistemlerine entegre edilmesi, DBBHL'li hastalarda olay gelişiminin ve sağkalımın öngörülmesini iyileştirebilir. Anahtar kelimeler: Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma, Kaşeksi İndeksi, Nötrofil Lenfosit Oranı, Uluslararası Prognostik İndeks, İnterim-PET