Temassız ön çapraz bağ yırtıklarında anatomik risk faktörlerinin analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİH ÜNAL
Danışman: Özkan KÖSE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ön çapraz bağ (ÖÇB) yaralanmaları günümüzde cerrahi rekonstrüksiyon prosedürleri uygulandığı bildirilen en sık görülen diz yaralanmalarıdır ve ÖÇB rekonstrüksiyonu yapılan vaka sayısının da her geçen yıl artmaktadır. Temassız ön çapraz bağ yaralanması için intrinsik ve ekstrinsik risk faktörleri tanımlanmıştır. Anatomik risk faktörleri en popüler intrinsik risk faktörlerinden birisidir ve pek çok anatomik risk faktörü tanımlanmıştır. Menisküslerin ÖÇB yaralanması sonrası diz stabilitesine katkısı bilinmesine rağmen literatürde menisküs morfolojisinin etkisi üzerine yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bizim bu çalışmamızda ÖÇB yaralanmalarına ait anatomik bir risk faktörü olarak menisküs morfolojisi ve boyutları araştırmayı amaçladık. 2014 ve 2018 yılları arasında kliniğimize başvurmuş MR görüntülemesi bulunan ve diz artroskopisi yapılmış 126 (63 çalışma hastası ve 63 kontrol hastası) erkek hasta dahil edildi. Ön çapraz bağı yırtık olup meniküs yapıları sağlam değerlendirilen hastalar çalışma grubu, hem ÖÇB hem de menisküs yapıları sağlam hastalar ise kontrol grubu olarak belirlendi. Hastaların MR görüntüleri üzerinden menisküs morfolojisini değerlendirmek amaçlı her iki menisküsün uzunlukları, ön boynuz yükseklik ve genişliği, arka boynuz yükseklik ve genişliği, korpus yükseklik ve genişliği ölçüldü. Bu verilerden yararlanılarak menisküsün ön ve arka tanjant açıları hesaplandı. Ayrıca medial ve lateral tibial eğim açıları (MTEA, LTEA), çatı açısı, Q açısı, kemik çıkıntı uzunluğu ( bony ridge), tibial eminensiya alanı (TEA), notch genişliği (NG), notch giriş genişliği (NGG) ve notch genişlik indeksi (NGİ) aynı gözlemci tarafından iki farklı zamanda ölçülerek ortalama değerleri alındı. Ön boynuz yüksekliği (MM için P<0,001; LM için P=0,003), arka boynuz yüksekliği (MM için P<0,001; LM için P=<0,001), lateral menisküs korpus genişliği (P=0,004), ön menisküs tanjant açısı (MM için P=0,001; LM için P=<0,001), arka menisküs tanjant açısı (MM için P<0,001; LM için P<0,001), LTE (P<0,001), NG (P<0,001), NGI (P<0,001), NGG (P<0,001) ve kemik çıkıntı (P=0,001) değerlerinde anlamlı fark bulundu. Çalışma parametrelerinin ÖÇB yaralanma riski ile bağımsız olarak ilişkili olup olmadığı çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi ve azalmış medial menisküs arka boynuz yüksekliği, NGİ ve lateral menisküs korpus genişliği ile artmış LTEA ÖÇB yırtığı için risk faktörü olarak bulunmuştur. Buna göre MM-ABY (OR=0,242 mm başına artış, P<0,001), LTEA (OR=1,95 derece başına artış, P=0,001) LM Korpus Genişliği (OR=2,118 mm başına artış, P=0,002) ve NGI (OR=0,071, P=0,046) ÖÇB yaralanma riski ile direk ilişkili bulunmuştur. Ön çapraz bağı olan ve olmayan hastaları çalışma parametrelerine göre ayırt etmek ve kesim noktası belirlemek için ROC (Receiver Operating Characteristic) Analizi yapılmış ve sonuçlar Eğri Altında Alan (EAA), kesim (cut-off) noktaları, duyarlılık (%95GA) ve seçicilik (%95GA) değerleri hesaplandı. Buna göre MM-ABY, LTEA, NGİ ve LM-KG için en iyi eşik değerler sırasıyla 6,45 (Duyarlılık: 87,3 ve Seçicilik: 66,67) , 4,15 (Duyarlılık: 90,48 ve Seçicilik: 55,56) , 0,2916 (Duyarlılık: 68,25 ve Seçicilik: 68,25), 9 (Duyarlılık: 49,21 ve Seçicilik: 76,19) olarak saptandı. Bu çalışmada temassız ÖÇB yırtıklarında anatomik risk faktörleri incelenmiştir. Azalmış MM-ABY, NGİ ve LM-KG ile artmış LTE ÖÇB yırtığı için risk faktörü olarak bulunmuştur.