Üretral hipermobilitenin değerlendirilmesinde q tip test ile translabial ultrasonografide posterior vezikoüretral açı ölçümünün karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE KIVRAK
Danışman: Melike DOĞANAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı, üretral hipermobiliteyi değerlendirmede hastalara Q tip test ve translabial ultrasonografide posterior vezikoüretral açı (beta açısı) ölçümü yaparak her iki yöntemin tanı koymadaki başarısını karşılaştırmak, daha non-invaziv, kolay uygulanabilir bir yöntem olan translabial ultrasonografinin kullanılabilirliğini ortaya koymak ve her iki yöntemi hasta memnuniyeti açısından kıyaslamaktır. Materyal ve Metod: Prospektif kohort olarak planladığımız çalışmamıza 65 stres üriner inkontinanslı hasta ve idrar kaçırma şikâyeti olmayan 65 kontinan hasta olmak üzere toplam 130 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların demografik verileri kaydedilmiş; urge inkontinans/ aşırı aktif mesane/ mikst inkontinans tanısı alanlar, daha önce pelvik organ prolapsus cerrahisi geçirenler, BMI'si 35'in üstünde olanlar, komorbid hastalık öyküsü olanlar, persiste üriner inkontinansı olanlar, gebelik ve malignite tespit edilen hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Her iki gruba da mesane 200 cc dolu iken istirahat ve ıkınma sırasında Q tip test ve translabial ultrasonografi ile posterior vezikoüretral açı ölçümü yapılmış, veriler kaydedilmiştir. Ayrıca hasta memnuniyetini belirlemek için hastaların vizüel analog skala ile ağrı düzeyleri sorgulanarak değerler kayıt altına alınmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 (Statistical Package For Social Sciences) programı kullanılmıştır. Bulgular: Hasta ve kontrol grubunun demografik verileri kıyaslandığında her iki grup arasında sadece yaş bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p= 0,003). Üretral hipermobilite tanısı koymada cut-off değerler Q tip test için 30°, ıkınma sırasında ultrasonografide ölçülen posterior vezikoüretral açı için 120° alındığında; hasta grubunda 54 kişide (%83) Q tip testin, 58 kişide (%89,2) ultrasonografinin pozitif olduğu görüldü. Kontrol grubunda ise 10 kişide (%15,4) Q tip test, 14 kişide (%21,5) ultrasonografinin pozitif olduğu tespit edildi. Her iki grupta Q tip test, istirahat ve ıkınma sırasındaki ultrasonografik ölçüm değerlerinin hepsinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p< 0,001). Ayrıca Q tip testin viii %83,08 sensitivite ile, ultrasonografinin %89,23 sensitivite ile stres üriner inkontinansı saptayabildiği gösterildi. Üretral hipermobiliteyi öngörmek için ultrasonografik olarak yapılan ölçümlerde valsalva halindeki açı değerinden istirahat halindeki açı değerinin çıkarılmasıyla elde edilen açı farkı değerleri Q tip test açı değerleri ile kıyaslandı ve açı farkı değeri ile üretral hipermobilite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,001). Ultrasonografik açı farkının cut-off değeri 18,19° olarak alındığında %64 sensitivite ve %67 spesifite ile üretral hipermobiliteyi saptayabildiği tespit edildi. Hasta memnuniyetini belirlemek için VAS skorları karşılaştırıldığında hem hasta hem de kontrol grubunda Q tip testin ağrı düzeyinin ultrasonografiden daha yüksek olduğu saptandı ve iki yöntem kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p< 0,001). Sonuç: Çalışmamızda her iki grupta Q tip test, istirahat ve valsalva sırasındaki ultrasonografik ölçüm değerlerinin hepsinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p< 0,001). Ultrasonografinin %89,23 sensitivite ile stres üriner inkontinans tanısında Q tip testten daha başarılı olduğu gösterildi. Her iki yöntem hasta memnuniyeti açısından kıyaslandığında Q tip testin ultrasonografiye göre oldukça ağrılı bir yöntem olduğu tespit edildi. Bu nedenle üretral hipermobiliteyi değerlendirmede Q tip test yerine daha non-invaziv ve standardize bir yöntem olan translabial ultrasonografi tercih edilebilir. Ancak bununla ilgili daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: translabial ultrasonografi, Q tip test, üretral hipermobilite, posterior vezikoüretral açı