Diyabetik nöropatili hastalarda tüm vücut vibrasyonunun denge, ikili görev ve yürüyüş üzerine anlık etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK NUR KARA

Danışman: Tezel YILDIRIM ŞAHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, diyabetik polinöropatili (DPN) hastalarda tüm vücut vibrasyonunun (TVV) denge, ikili görev performansı ve yürüyüş üzerindeki anlık etkilerini araştırmayı amaçlanmıştır. Çalışma, yaş ortalamaları 62,70± 9,37 yıl olan 2 kadın 38 erkek toplamda 40 diyabetik nöropatili birey dahil edilmiştir. Katılımcılar, tümü diyabetik nöropatili olup klinik takibi yapılan bireyler arasından seçilmiş ve mevcut tedavi süreçleri kapsamında ev egzersizleri ile rehabilite edilenler kontrol grubunu (n=20), ev egzersiz programına ek olarak TVV uygulaması yapılanlar ise vibrasyon grubunu (n=20) oluşturmuştur. Bireylerin denge değerlendirmesi Zamanlı Kalk ve Yürü Testi ile, ikili görev süreleri Zamanlı Kalk ve Yürü Testinin İkili Görev Versiyonu ile ve yürüyüş performansları 1 Dakika Yürüme Testi ile değerlendirilmiştir. Çalışmada uygulama öncesi iki grup demografik özellikler açısından karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). TVV ve kontrol grubu arasında başlangıç denge (ZKYT), ikili görev (% ve sn) ve yürüme (1 Dakika Yürüme Testi) performansları açısından karşılaştırıldığında ise iki grup arasına istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görülmüştür(p>0.05). Vibrasyon sonrası ZKYT süresinde anlamlı bir azalma gözlenmiştir (p <0.001). İkili görev değerlerinde, müdahale sonrası bir azalma eğilimi olmasına rağmen, bu düşüş anlamlı bulunmamıştır (p = 0.089). İkili görev performansının saniye cinsinden değerlendirilmesinde, vibrasyon sonrası sürede azalma saptanmıştır (p <0.001). 1 Dakika Yürüme testinde, vibrasyon sonrası yürüme mesafesinde anlamlı bir artış kaydedilmiştir (p <0.001). Sonuç olarak, TVV'nin diyabetik nöropatili hastalarda anlık etkisi değerlendirildiğinde denge, ikili görev ve yürüyüş performanslarını arttırdığı ve olumlu yönde gelişim sağladığı bulunmuştur. TVV uygulaması, klasik fizyoterapi yaklaşımlarına ek olarak, özellikle kısa süreli müdahalelerde etkili sonuçlar elde etme potansiyeli taşıyan yenilikçi ve girişimsel olmayan bir terapi seçeneği olarak öne çıkmaktadır. Bu yönüyle TVV, diyabetik nöropatili hastalarda fonksiyonel kapasitenin artırılmasında ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde fizyoterapi ve rehabilitasyon pratiğine önemli bir katkı sunmaktadır.