İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne bağlı Avrupa Yakası eğitim ve araştırma hastanelerindeki aile hekimliği asistanlarının evde sağlık hizmetleri hakkındaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ÇAKIRTÜRK
Danışman: Mustafa Reşat DABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma ile aile hekimliği asistanı olup evde sağlık hizmetleri birimlerinde çalışmış ve bu kapsamda sunulan evde sağlık hizmetlerine karşı tutum ve davranışlarını, sağlık sistemini bütün olarak ele alındığımızda evde sağlık hizmetlerini bu kapsamın neresinde gördüklerini göstermek amaçlanmış olup bu sayede ileride yapılabilecek planlamalar ile çalışan verimliliğinin ve etkisinin artırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul ili Avrupa yakası Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Aile Hekimliği Kliniği'nde görevli uzmanlık eğitimi alan 216 asistan hekim katıldı. Araştırma 01.12.2022-15.12.2022 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmacılar tarafından 25 soru şeklinde oluşturulan anket formu ile asistan hekimlerin evde sağlık hizmetleri ile ilgili tutum ve davranışları değerlendirildi. Araştırmaya katılan asistan hekimlerin yaş, cinsiyet, uzmanlık eğitim yılı, uzmanlık eğitim türü ve evde sağlık hizmetlerinde çalışıp çalışmadığı gibi özellikleri ile anket sorularına verdikleri yanıtlar arasında ilişki olup olmadığı irdelendi. Anket uygulaması gönüllü araştırmacılar üzerinde yüz yüze veya bazı ulaşım güçlükleri sebebiyle elektronik ortamda gerçekleştirilmiştir. 480 aile hekimi uzmanlık eğitimi evreninden %5 hata payı ile %90-99 arasında güven seviyelerinde hesaplanan örneklem büyüklüklerine göre 214 katılım ile güven seviyesi %95 olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 216 asistan hekimden %57,41'i kadın olup 2 katılımcı cinsiyet belirtmek istememiştir. Katılımcıların %86,11'i ise tam zamanlı aile hekimliği asistanıdır. Gönüllü katılımcıların %46,76'sı daha önce evde sağlık hizmetlerinde görev almışken, katılımcıların yaş ortancası 29 idi. Katılımcıların anket sorularından "Evde sağlık hizmetleri sağlık hizmetlerine ulaşım şansı olmayanların hizmet alımına imkan sağlar." sorusuna %47,69'u kesinlikle katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri yaşam kalitesini artırır." sorusuna %45,37'si katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri hastanın yaşadığı ortamda bütüncül bakış açısıyla değerlendirilmesini sağlar." sorusuna %45,37'si kesinlikle katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri hastanedeki yatak işgalini önler." sorusuna %57,87'si kesinlikle katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri hastaneye tekrarlı yatışları azaltır." sorusuna %55,09'u kesinlikle katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri bireyin sağlık kurumunu sık sık kullanmasını engeller." sorusuna %54,17'si kesinlikle katılıyorum şeklinde yanıt vermiştir. Çalışmaya katılan asistan hekimlerin uzmanlık eğitim türüne göre anket sorularına verdikleri yanıtlar arasındaki ilişki Mann Whitney U testi ile değerlendirilmiş olup bu iki durum arasında istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır. Asistan hekimlerden evde sağlık biriminde çalışmış olanların "Evde sağlık hizmetleri hastanedeki yatak işgalini önler", "Evde sağlık hizmetleri hastaneye tekrarlı yatışları azaltır", "Evde sağlık hizmetleri diğer sağlık hizmetlerinden daha ucuzdur", "Evde sağlık hizmetleri bireyin sağlık kurumunu sık sık kullanmasını engeller" ve "Evde sağlık hizmetleri bireyin toplumdan izole olmasını önler" sorularına verdikleri puanlar çalışmamış olanlara göre daha yüksekken, "Evde sağlık hizmetleri yaşam kalitesini artırır", "Evde sağlık hizmeti bu alanda uzmanlaşmış kişiler tarafından verilir" ve "Evde sağlık hizmetleri kişiye özelleştirilmiştir " sorularına verdikleri puanlar ise daha düşük olarak saptanmıştır. Sonuç: Anket çalışmamıza katılan tüm hekimlerimizin evde sağlık hizmetleri sunumuna karşı tutum ve davranışlarını olumlu yönde bulduk. Hekimlerimizin çoğunluğu evde sağlık hizmetinin hem hasta ve yakınları hem sağlık çalışanı hem de sağlık hizmetleri açısından ne kadar gerekli, ucuz, etkin, basit uygulanabilir, hasta iyiliğine odaklı ve kendi işini kolaylaştırıcı olduğunu düşündüğünü gördük. Fakat bu durum çalışmamız ile beraber hekimlerin kendi ortamları dışında hizmet sunumları sırasında tedirgin olabileceği ve buna bağlı hekim hasta ilişkisinin bozulabileceği, hekim güvenliğinin tehlikeye girebileceği ve hekim çalışma verimliliğinin düşebileceği ve fikrini uyandırdı. Aynı zamanda hekimlerin evde sağlık hizmetleri sürecinde hasta ve yakınlarının her türlü probleminin çözümü için çalıştığı anlamı çıkarmaktayız. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Evde Sağlık, Bakım, Uzmanlık Öğrencileri